Upadłość spółdzielni – procedury, terminy, skutki

Upadłość spółdzielni mieszkaniowej ma istotny wpływ na prawa spółdzielcze jej członków. Jeżeli w toku postępowania upadłościowego nabywcą budynku albo udziału w budynku nie będzie spółdzielnia mieszkaniowa, to spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego przekształca się w prawo najmu podlegające przepisom ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego. Jeżeli w toku postępowania upadłościowego nieruchomość nabywa inny podmiot niż spółdzielnia, to spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przekształca się ex lege we własność lokalu. Takie przekształcenie, wynikające z art. 17[18] ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, nie może być jednak kwalifikowane jako podział nieruchomości w rozumieniu art. 76 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Oznacza to, że pierwotnie uprawniony ze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nabywa odrębną własność lokalu bez obciążeń hipotecznych ciążących wcześniej na nieruchomości spółdzielczej (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 lutego 2022 r., I NSNc 601/21). W przypadku nabycia prawa do gruntu wraz z prawem własności znajdującego się na nim budynku albo udziałem we współwłasności tego budynku przez inną spółdzielnię mieszkaniową osoby, którym przysługują spółdzielcze lokatorskie prawa do lokali mieszkalnych w tym budynku albo roszczenia o ustanowienie takiego prawa, stają się członkami tej spółdzielni, a spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego lub roszczenie o ustanowienie takiego prawa przysługuje w stosunku do spółdzielni, która nabyła prawo do gruntu wraz z prawem własności budynku lub udziałem we współwłasności budynku. Jednocześnie ustają stosunki członkostwa w spółdzielni, której prawo do gruntu wraz z prawem własności znajdującego się na nim budynku albo udziałem we współwłasności tego budynku zostało zbyte.