Część podmiotów w odpowiedzi na oczekiwania swoich interesariuszy, zarówno zewnętrznych, jak i wewnętrznych, podjęła decyzję o dobrowolnym raportowaniu. Decydując się na sporządzenie i publikowanie sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju, warto rozważyć poddanie ich dobrowolnej atestacji. Jest to wprawdzie dodatkowy koszt, ale biorąc pod uwagę podstawowe cele sprawozdawczości bez atestacji, będą one trudne do realizacji.
Kluczowe informacje
Podstawową funkcją sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju jest dostarczanie interesariuszom wiarygodnych informacji o wpływie przedsiębiorstwa na kwestie środowiskowe, społeczne i związane z ładem korporacyjnym oraz o wpływie tych kwestii na sytuację finansową przedsiębiorstwa. Informacje te mają służyć przede wszystkim efektywnej alokacji kapitału i kontroli stopnia zrównoważenia działalności raportującej jednostki. Atestacja nie jest celem samym w sobie, lecz mechanizmem wzmacniającym funkcje informacyjną i kontrolną sprawozdawczości ESG.
W motywie preambuły dyrektywy o sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSRD) uznano atestację za niezbędną, aby sprawozdawczość ESG była użyteczna, wiarygodna i porównywalna, i wskazano, że jednym z głównych problemów poprzedniego modelu raportowania (Non-Financial Reporting Directive) była ograniczona wiarygodność i porównywalność informacji ESG spowodowana brakiem niezależnej atestacji. Właśnie z tego względu CSRD ściśle łączy raportowanie z atestacją.
Z punktu widzenia zewnętrznych interesariuszy, takich jak banki czy inwestorzy, brak niezależnej atestacji zwiększa ryzyko selektywnego ujawniania informacji i prezentowania danych korzystnych dla jednostki przy pomijaniu informacji negatywnych, greenwashingu i błędów pomiarowych. W rezultacie użytkownicy sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju otrzymują informacje wyższej jakości, charakteryzujące się większą rzetelnością, porównywalnością, wiarygodnością i użytecznością decyzyjną. Atestacja istotnie redukuje asymetrię informacyjną pomiędzy przedsiębiorstwem (zarządem) a właścicielami i pozostałymi interesariuszami, ograniczając problem nierównego dostępu do danych ESG.
WAŻNE:
Dzięki atestacji zwiększa się zaufanie do sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju, a inwestorzy i banki mogą szybciej i efektywniej podejmować decyzje oparte na raportowanych informacjach.
Warto dostrzec plusy
Poddanie sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju atestacji może przynieść korzyści nie tylko zewnętrznym użytkownikom, ale również wszystkim zarządom i osobom sprawującym nadzór. W odniesieniu do tych interesariuszy sprawozdawczość ESG spełnia przede wszystkim funkcję kontrolną, umożliwiając ocenę sposobu realizacji strategii zrównoważonego rozwoju, osiągania celów klimatycznych, zarządzania ryzykami ESG i przestrzegania standardów społecznych i etycznych.
Już sama świadomość, że sprawozdawczość będzie podlegała niezależnej atestacji, może wpływać na zdyscyplinowanie zespołów odpowiedzialnych za ESG i zarządów i powodować większą staranność przy zbieraniu danych, określaniu kluczowych mierników i projektowaniu systemów kontroli wewnętrznej.
Ważna rola biegłego
W procesie atestacji biegły rewident nie tylko ocenia zgodność raportu z wymogami ESRS lub innymi standardami raportowania oraz kompletność i spójność informacji, ale również weryfikuje proces gromadzenia danych ESG, sprawdza kalkulację mierników i ocenia funkcjonujące w raportującym przedsiębiorstwie polityki, procedury i kontrole. W ramach atestacji identyfikowane są również słabości w systemie kontroli wewnętrznej w zakresie zrównoważonego rozwoju. Niezależna atestacja może więc pomóc jednostkom nie tylko w przygotowaniu rzetelnego raportowania, ale również – a może przede wszystkim – działać w sposób zrównoważony i bardziej efektywnie realizować cele środowiskowe, społeczne i w zakresie nadzoru korporacyjnego.
Atestacja wpływa również na możliwości rozliczania zarządów z deklarowanych działań i osiąganych rezultatów w zakresie ESG. Sprawozdanie przestaje być wtedy wyłącznie narzędziem komunikacji marketingowej, a staje się skutecznym instrumentem nadzoru korporacyjnego.
Zdaniem autorki
Atestacja sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju stanowi kluczowy mechanizm wzmacniający zarówno funkcję informacyjną, jak i funkcję kontrolną sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju. Poprzez niezależną ocenę zgodności, kompletności i rzetelności ujawnianych informacji zwiększa ona zaufanie interesariuszy do prezentowanych danych, ogranicza asymetrię informacyjną, a zarządom i osobom sprawującym nadzór umożliwia skuteczniejszy nadzór nad realizacją celów zrównoważonego rozwoju.
Warte podkreślenia jest to, że atestacja nie sprowadza się wyłącznie do technicznej weryfikacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju, podobnie jak badanie sprawozdania finansowego nie jest prostą weryfikacją ujawnień. W ramach atestacji biegli rewidenci sprawdzają, jak funkcjonują ustanowione polityki, wdrożone procedury i jak na co dzień atestowane przedsiębiorstwo realizuje cele zrównoważonego rozwoju. Rzetelnie przeprowadzona atestacja stanowi więc istotne wsparcie dla transparentności rynku i przyczynia się do budowania odpowiedzialności przedsiębiorstw w odniesieniu do zrównoważonego rozwoju.
autorka: Edyta Kalińska, biegła rewidentka, prezes BDO
