11 marca 2014 r. pracownik samorządowy nabył prawo do nagrody jubileuszowej w wysokości 75 proc. wynagrodzenia. Jego pensja zasadnicza w momencie wypłaty jubileuszówki wynosiła 3200 zł, a przysługujący mu dodatek stażowy stanowił 20 proc. płacy zasadniczej. Uwzględniając wspomniane składniki, zakład wypłacił mu w marcu 2014 r. nagrodę jubileuszową w wysokości 2880 zł, zgodnie z wyliczeniem:
(3200 zł + 3200 zł x 20 proc.) ?x 75 proc. = 2880 zł.
W maju 2014 r. pracownik otrzymał podwyżkę płacy zasadniczej ?o 200 zł z mocą od 1 marca 2014 r. W tej sytuacji za okres od marca ?do kwietnia należy mu się wyrównanie pensji, które należy obliczyć następująco:
(200 zł + 200 zł x 20 proc.) x 2 m-ce = 480 zł.
Dodatkowo powinien on otrzymać też wyrównanie wypłaconej w marcu jubileuszówki, ustalone następująco:
(3400 zł + 3400 zł x 20 proc.) ?x 75 proc. = 3060 zł
3060 zł – 2880 zł = 180 zł.
Analogicznym przeliczeniom w związku z podniesieniem pracownikowi płacy z datą wsteczną podlegają także inne świadczenia związane ze stosunkiem pracy, których wysokość ustala się według zasad obowiązujących przy kalkulowaniu ekwiwalentu urlopowego. Chodzi m.in. o:
- ?odprawę pieniężną należną ?z tytułu zwolnień grupowych,
- ?odprawę emerytalną lub rentową,
- ?odszkodowanie należne w razie skrócenia trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieokreślony najwyżej do miesiąca z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników,
- ?odszkodowanie za nieuzasadnione lub z naruszeniem przepisów wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony,
- ?wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, przysługujące osobie przywróconej do pracy po nieuzasadnionym lub niezgodnym z prawem zwolnieniem jej przez pracodawcę.
Wpływ na chorobówkę
Podwyżka wynagrodzenia wprowadzona z wyrównaniem za okres wsteczny i obejmująca miesiące, które uwzględniono przy ustalaniu wysokości świadczeń chorobowych lub macierzyńskich, oznacza też konieczność przeliczenia podstawy ich wymiaru. W takim przypadku trzeba do niej wliczyć wynagrodzenie za miesiące objęte podwyżką w wysokości obowiązującej po zmianie.
Przykład
Pracownik otrzymujący co miesiąc wyłącznie stałą pensję zasadniczą ?w wysokości 3000 zł brutto?chorował w kwietniu 2014 r. przez ?5 dni. Za czas tej niedyspozycji otrzymał wynagrodzenie chorobowe, wyliczone następująco:
[(3000 zł – 411,30 zł z tytułu składek ZUS) x 12 m-cy] : 12 = 2588,70 zł
2588,70 zł x 80 proc. : 30 = 69,03 zł (stawka dzienna)
69,03 zł x 5 dni = 345,15 zł.
W maju 2014 r. pracownikowi przyznano podwyżkę płacy ?w kwocie 400 zł, z wyrównaniem ?od 1 lutego 2014 r. W tych okolicznościach trzeba przeliczyć podstawę wymiaru świadczenia chorobowego, uwzględniając ?w niej wynagrodzenie za luty ?i marzec 2014 r. w nowej ?wysokości:
[(3000 zł – 411,30 zł) x 10 m-cy] + [(3400 zł – 466,14 zł) x 2 m-ce] = 31754,72 zł
31754,72 zł : 12 = 2646,23 zł.
Finalnie należną w analizowanym przypadku kwotę wyrównania wynagrodzenia za czas choroby należy ustalić jak poniżej:
2646,23 zł x 80 proc. : 30 = 70,57 zł
70,57 zł x 5 dni = 352,85 zł
352,85 zł - 345,15 zł = 7,7 zł.
Warto w tym miejscu wspomnieć o sytuacji, w której wskutek podniesionej z opóźnieniem pensji, zachodzi konieczność przeliczenia zasiłku z ubezpieczenia społecznego, a jego płatnikiem jest bezpośrednio ZUS. W takich okolicznościach zakład pracy, po wypłaceniu podwładnemu wyrównania wynagrodzenia za okres wsteczny, musi przesłać do ZUS korektę zaświadczenia Z-3 (z wykazanymi wartościami po podwyżce), w oparciu o które ubezpieczony otrzymał świadczenie chorobowe. W punkcie 16 wspomnianego formularza, w którym zamieszcza się uwagi, pracodawca powinien umieścić krótkie wyjaśnienie przyczyny składania korekty druku ZUS Z-3, z podaniem informacji o kwocie podwyżki oraz terminie wypłaty wyrównania.
Nie wolno zapomnieć o byłych pracownikach
Decydując się na wsteczną podwyżkę płac, pracodawca powinien pamiętać, że powinna ona objąć wszystkich zatrudnionych w tym okresie. Nie wolno pomijać byłych pracowników tylko dlatego, że firma zakończyła z nimi współpracę. Oni również są uprawnieni do zaległych podwyżek, jeśli należeli do grupy objętej podniesieniem płac. Pozbawienie ich tego prawa ze względu na rozwiązanie stosunku pracy należy traktować jako naruszenie zasad:
- wynagradzania za pracę wykonaną,
- wynagradzania według ilości i jakości pracy oraz
- równego traktowania pracowników.
Powyższe potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 23 października 1996 r. (I PRN 94/96).
Wyrównanie pensji byłemu pracownikowi stanowi jego przychód ze stosunku pracy. Podlega on zarówno opodatkowaniu, jak i oskładkowaniu.
Gdy zaległa pensja została wypłacona w miesiącu, w którym ustał stosunek pracy, należy ją wykazać (wraz z innymi oskładkowanymi należnościami wypłaconymi w tym miesiącu) w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA, z pracowniczym kodem tytułu ubezpieczenia ?01 10 xx. Jeżeli zaś wypłata nastąpi po miesiącu, w którym ustał tytuł ?do ubezpieczeń (zatrudnienie), należy ją wykazać w formularzu ZUS RCA ?z kodem tytułu ubezpieczenia 30 00 xx. W żadnym przypadku nie trzeba korygować zusowskich dokumentów rozliczeniowych złożonych za miesiące, których zaległa wypłata dotyczy. W tym przypadku ważna jest data wypłacenia podwyżki i w raportach za ten miesiąc uwzględnia się kwoty dotyczące podniesienia płacy dokonanej ze wsteczną datą. Co ważne, stawiając do dyspozycji byłemu pracownikowi pieniądze tytułem zaległej podwyżki, pracodawca nie powinien ponownie zgłaszać go ?do ubezpieczeń w ZUS.
Kalkulując kwotę spóźnionej podwyżki dla byłego pracownika, która finalnie powinna trafić do jego kieszeni, zakład pracy przy wyliczaniu zaliczki podatkowej może stosować jedynie standardowe koszty uzyskania przychodów (111,25 zł). Nie może uwzględnić kwoty zmniejszającej miesięczną zaliczkę na podatek.
