Składek pielęgniarek na samorząd zawodowy nie wolno finansować z pieniędzy zfron

Czy wydatkując środki zakładowego funduszu rehabilitacji na wynagrodzenie pielęgniarki ?– zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia zfron – pracodawca może sfinansować także potrącaną z jej wynagrodzenia miesięczną składkę członkowską na rzecz samorządu zawodowego? – pyta czytelnik.

Nie. Nie ma takiej możliwości, aby finansować tę składkę z pieniędzy zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (zfron). Takie stanowisko zajęło Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych (BON) 19 kwietnia 2014 r. (BON-I-52323-2-IKW/14).

Na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. DzU z 2011 r. nr 127, ?poz. 721 ze zm.) pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej musi zapewnić zatrudnionym niepełnosprawnym doraźną i specjalistyczną opiekę medyczną, poradnictwo oraz usługi rehabilitacyjne.

Jakie warunki

Przez zapewnienie doraźnej opieki medycznej należy rozumieć udzielenie pomocy medycznej. Obejmuje to m.in. pomoc w nagłych urazach i wypadkach, przede wszystkim na miejscu zdarzenia do czasu przybycia lekarza. Pomoc taką powinien świadczyć wyłącznie wykwalifikowany personel medyczny, tj. lekarz lub pielęgniarka. Osoby te można zatrudnić na różnych podstawach prawnych (umowa o pracę, zlecenie, o dzieło). Muszą być jednak stale obecne w godzinach i miejscu pracy niepełnosprawnych.

Obowiązek doraźnej opieki medycznej zostanie także spełniony, gdy pracodawca zawrze umowę o świadczenie doraźnej opieki medycznej ?z zakładem opieki zdrowotnej. Wolno ją podpisać  wyłącznie wtedy, gdy nie ma możliwości zagwarantowania doraźnej opieki medycznej z zakładzie, np. w firmach zajmujących się ochroną osób i mienia, gdzie niepełnosprawni są zatrudnieni w systemie zmianowym ?i poza siedzibą zakładu pracy chronionej (zpchr). Umowa powinna określać, że ta pomoc będzie świadczona w czasie godzin pracy pracowników ?u tego pracodawcy. ZOZ musi być położony w takiej odległości od miejsca pracy niepełnosprawnych, aby umożliwić dotarcie personelu medycznego w czasie nie dłuższym niż ok. 15–20 minut.

Jeżeli chodzi o specjalistyczną opiekę medyczną, to można ją zapewnić przez zatrudnienie lekarza (lekarzy) specjalisty z uwzględnieniem schorzeń pracowników niepełnosprawnych.

Aby spełnić warunek poradnictwa i usług rehabilitacyjnych, pracodawca powinien zagwarantować taką usługę, zatrudniając rehabilitanta lub terapeutę lub zawrzeć umowę z jednostką, która zatrudnia takie osoby.

Na co pieniądze

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (DzU nr 245, poz. 1810, dalej rozporządzenie zfron) środki funduszu rehabilitacji pracodawca przeznacza m.in. na podstawową i specjalistyczną opiekę medyczną, poradnictwo i usługi rehabilitacyjne.

Na mocy art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych z 1 lipca 2011 r. (DzU nr 174, poz. 1038) pielęgniarki i położne muszą regularnie opłacać składkę członkowską na rzecz samorządu.

W stanowisku z 19 kwietnia 2014 r. BON wskazało, że finansowanie podstawowej opieki medycznej na mocy § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia zfron oznacza w tym wypadku finansowanie wynagrodzenia pielęgniarki zatrudnionej w zpchr. W ocenie BON nie ma wątpliwości co do tego, że składka członkowska na rzecz samorządu zawodowego pielęgniarek nie jest częścią składową wynagrodzenia i ma charakter dobrowolny. To oznacza, że nie można jej finansować ze środków zfron.

—Mateusz Brząkowski, radca prawny