Obniżka wynagrodzenia a składki ubezpieczeniowe i zaliczka na podatek dochodowy

- Pracownica zatrudniona na cały etat w systemie podstawowym, do 15 kwietnia miała wynagrodzenie zasadnicze 4000 zł brutto, które od 16 kwietnia zostało zmniejszone o 500 zł i wynosi 3500 zł.

Wraz z obniżką wynagrodzenia zmniejszone zostały należne jej premie regulaminowe – z 20 proc. do 10 proc. pensji zasadniczej. Zatrudniona przez cztery dni (od 10 do 13 kwietnia) była na zwolnieniu lekarskim z prawem do wynagrodzenia chorobowego. Mam wątpliwości, czy dobrze naliczyłam jej pobory za ten miesiąc (ma podstawowe koszty uzyskania przychodu i złożyła PIT-2)

– pyta czytelniczka.

Modyfikacja płac w trakcie miesiąca zmusza do wykonania dodatkowych obliczeń. Świadczenia należne za poszczególne okresy miesiąca trzeba wówczas ustalić odrębnie. Dopiero przy ustalaniu składek ubezpieczeniowych i zaliczki na podatek należy zsumować te świadczenia.

Dwa działania

Zmiana warunków płacowych w trakcie miesiąca wymusza obliczanie wynagrodzenia za pracę dwutorowo: od początku miesiąca do dnia modyfikacji oraz od tego dnia do końca miesiąca. Suma obu wyników stanowi pełną kwotę poborów za przepracowany czas.

Nie będzie tak jednak w przypadku opisanym przez czytelnika, bo tam wystąpiła jeszcze choroba w okresie, gdy płaca zasadnicza była wyższa. Ponieważ pracownica jest wynagradzana stałą stawką miesięczną, to aby określić należną jej pensję za czas pracy przed obniżką, trzeba kolejno:

1) podzielić miesięczną kwotę wynagrodzenia przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w tym miesiącu i uzyskany wynik pomnożyć przez liczbę godzin, jaka przypada po zmianie tej stawki,

2) podzielić miesięczną stawkę wynagrodzenia przez 30 i wynik pomnożyć przez liczbę dni wynikających ze zwolnienia lekarskiego,

3) odjąć wyniki uzyskane w dwóch poprzednich działaniach od miesięcznej stawki pensji.

Łączymy bowiem metody ustalania płacy za przepracowaną część miesiąca określone w § 11 i 12 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy (DzU nr 62, poz. 289 ze zm.).

Licząc pensję za pracę po jej obniżeniu, stosujemy zmienioną stawkę i liczbę godzin przypadających przed zmianą wysokości wynagrodzenia. Pomijamy natomiast krok drugi, tj. nie dzielimy płacy przez 30, bo po zmianie stawki pracownica nie była chora.

Dopiero suma obu rachunków to wysokość należnego wynagrodzenia za czas przepracowany. Ale to nie wszystkie pieniądze należne w kwietniu zatrudnionej. Trzeba jeszcze wypłacić jej wynagrodzenie gwarantowane z art. 92 kodeksu pracy za cztery dni niedyspozycji chorobowej.

Liczymy chorobówkę

Podstawę wynagrodzenia za czas choroby stanowi przeciętne wynagrodzenie, od którego pobiera się składkę na ubezpieczenie chorobowe, z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy z powodu choroby (chyba że pracownik nie przepracował tak długiego okresu – wtedy ważne jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia).

Tak stanowi art. 36 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. DzU z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.) w zw. z art. 92 § 2 kodeksu pracy. Nie można zapomnieć, by z podstawy wyłączyć te składniki wynagrodzenia, które spełniają jednocześnie dwa warunki:

- pracownik zachowuje do nich prawo w okresie pobierania zasiłku zgodnie z postanowieniami układów zbiorowych pracy lub przepisami o wynagradzaniu,

- pracodawca wypłaca je za okres pobierania tego zasiłku.

Stawkę zasadniczą trzeba pomniejszyć o pokrywaną przez pracownika część składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe (zwykle 13,71 proc.).

Mając podstawę wynagrodzenia chorobowego, mnożymy ją przez 80 proc., a wynik dzielimy przez 30. Uzyskaną w ten sposób stawkę dzienną trzeba pomnożyć przez liczbę dni zwolnienia lekarskiego. Rezultat daje kwotę wynagrodzenia za czas absencji chorobowej.

LISTA PŁAC

Założenia:

- pracownica w okresie 1 – 15 kwietnia ma pensję 4000 zł, a od 16 – 30 kwietnia 3500 zł,

- pracuje w podstawowym systemie czasu pracy w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym; w kwietniu miała do przepracowania 160 godzin,

- ma przeciętne wynagrodzenie za okres kwiecień 2011 r. – marzec 2012 r. 4000 zł brutto, czyli podstawą wynagrodzenia chorobowego jest 3451,60 zł [4000 zł – (4000 zł x 13,71 proc.)],

- otrzymała premię uznaniową za okres 1 – 15 kwietnia w wysokości 20 proc. pensji zasadniczej i 10 proc. za okres od 16 do 30 kwietnia,

- przysługują jej podstawowe koszty uzyskania przychodu i złożyła pracodawcy PIT-2, dający prawo do stosowania miesięcznej ulgi podatkowej, która w 2012 r. wynosi 46,33 zł.

W kwietniu 2012 r. osoba ta miała do przepracowania 160 godzin (z czego 72 godziny przypadały na okres 1 – 15 kwietnia, czyli przed zmianą warunków płacowych, a za okres po ich zmianie od 16 – 30 kwietnia 88 godzin). Skoro tak, to kwietniowa lista płac powinna zawierać następujące świadczenia:

Liczymy wynagrodzenie za czas przepracowany

Anna Abramowska

- od 1 do 15 kwietnia

4000 zł : 160 godzin = 25 zł x 88 godzin = 2200 zł

4000 zł : 30 = 133,33 zł x 4 dni = 533,32 zł

4000 zł – (2200 zł + 533,32 zł) = 1266,68 zł (pensja zasadnicza)

1266,68 zł x 20 proc. = 253,34 zł (premia regulaminowa) - od 16 do 30 kwietnia