Na podstawie art.17a pkt 1 ustawy o CIT, przez umowę leasingu rozumie się umowę nazwaną w kodeksie cywilnym, a także każdą inną umowę, na mocy której jedna ze stron (dalej: finansujący), oddaje do odpłatnego używania albo używania i pobierania pożytków na warunkach określonych w ustawie drugiej stronie (dalej: korzystający), podlegające amortyzacji środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, a także grunty oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów.

Na podstawie art.17b ust.1 ustawy o CIT opłaty ustalone w umowie leasingu, ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy z tytułu używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowią przychód finansującego i odpowiednio w przypadku, o którym mowa w pkt 1, koszt uzyskania przychodów korzystającego z zastrzeżeniem ust.2 i 3, jeżeli m.in. okres leasingu wynosi 40% okresu amortyzacji, suma ustalonych opłat odpowiada wartości początkowej środka trwałego.

Czytaj więcej:

Najem czy leasing – co się bardziej opłaca
Podatki, Księgowość i Rachunkowość Najem czy leasing – co się bardziej opłaca

Pro

Leasingodawca amortyzuje bez limitu

Firmy prowadzące działalność gospodarczą w Polsce w zakresie leasingu i wynajmu samochodów mogą uwzględniać w kosztach uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej samochodów oddanych do używania na podstawie m.in. umowy leasingu lub umowy najmu. Podmioty te mogą zaliczać w koszty odpisy amortyzacyjne bez ograniczeń wynikających z ustawy o CIT.

Zgodnie z art.16 ust. 1 pkt 49a tej ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego wprowadzonego do ewidencji środków trwałych podatnika w części ustalonej od wartości początkowej samochodu przewyższającej kwotę 225 tys. zł w przypadku samochodów elektrycznych lub 150 tys. zł w przypadku pozostałych samochodów osobowych.

Zasady tej nie stosuje się jednak do odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego, jeżeli samochód został oddany przez podatnika do odpłatnego używania na podstawie umowy leasingu, najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze a oddawanie w odpłatne używanie jest przedmiotem działalności gospodarczej podatnika.

Z omawianych przepisów wynika, że prawo do zaliczenia w koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej samochodu osobowego bez ograniczeń wiąże się z prowadzoną działalnością gospodarczą polegającą na oddawaniu samochodów w leasing, najem, dzierżawę. W piśmie z 14 lutego 2020 r. (0114-KDIP2-2.4010. 570.2019.1.AG) dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził: „(…) ponieważ przedmiotem działalności Spółki jest m.in. leasing operacyjny, a także wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek, to zastosowanie w niniejszej sprawie znajdzie art. 16 ust. 5b u.p.d.o.p. Zgodnie z aktualnym wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego, przedmiotem przeważającej działalności Spółki jest PKD 64.91.Z leasing finansowy. Dodatkowo, przedmiot działalności Spółki obejmuje także PKD 77.11.Z wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek. Jednocześnie przedmiotowe samochody są wykorzystywane przez Spółkę w ramach jej działalności gospodarczej”.

Koszt podatkowy leasingobiorcy

Zgodnie z ogólnymi zasadami wynikającymi z przepisów podatkowych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o PIT. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.

Dla leasingobiorcy kosztem uzyskania przychodu będą raty leasingowe w wysokości wskazanej w fakturze oraz wstępna opłata leasingowa. Opłata wstępna jest opłatą na poczet przyszłej usługi leasingu, bez tej opłaty leasing nie zostałby uruchomiony, jest to wydatek jednorazowy. Opłatę należy ująć w kosztach podatkowych w momencie jej poniesienia, a więc zapłaty bez uwzględniania limitu określonego w art. 16 ust. 1 pkt 49 ustawy o CIT.

W zakresie rat leasingowych jeśli wartość samochodu osobowego przekracza 150 tys. zł (225 tys. zł) to raty leasingowe mogą być kosztem podatkowym w ustalonej proporcji tylko do tej wysokości. Omawiany limit kosztów dotyczy rat kapitałowych, czyli spłaty wartości samochodu natomiast nie ma on zastosowania do części odsetkowej.

Organy skarbowe wskazują, że odsetki nie mają związku z wartością pojazdu, ani nie są kosztem związanym z jego eksploatacją, a więc część odsetkowa leasingu operacyjnego będzie kosztem działalności a nie kosztem pojazdu. W piś- mie dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 29 lipca 2020 r. (0111-KDWB.4010.10.2020.1. APA) czytamy: (…) „zawarcie umów leasingu operacyjnego, której przedmiotem jest samochód osobowy skutkuje tym, że podatnik do kosztów uzyskania przychodów może zaliczyć tą część opłaty wstępnej i każdej miesięcznej raty (w części dotyczącej spłaty wartości samochodu), która proporcjonalnie do ceny samochodu nie przekracza 150 tys. zł. Zatem, jeżeli wartość samochodu będącego przedmiotem leasingu przekracza 150 000 zł, to ww. wydatki nie będą kosztem w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej kwota 150 tys. zł pozostaje do wartości samochodu osobowego, będącego przedmiotem tej umowy. Natomiast część odsetkowa będzie stanowić w całości koszt uzyskania przychodu.”

Przykład

Jaki kurs zastosować

Spółka z o.o. zawarła umowę leasingu operacyjnego na samochód osobowy o wartości 30 tys. euro. Faktura z tytułu miesięcznej raty leasingowej wraz z odsetkami została ustalona w walucie euro. Spółka pyta po jakim kursie należy przeliczyć wartość faktury leasingowej w celu zaliczenia jej do kosztów podatkowych? Czy wystąpią różnice kursowe mające wpływ na wielkość przychodów lub kosztów podatkowych?

Do celów podatkowych raty leasingowe ustalone w walucie obcej należy przeliczyć na walutę polską po średnim kursie ogłoszonym przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Odnośnie rat leasingowych za koszt poniesiony uważa się koszt wynikający z otrzymanej faktury od leasingodawcy. Natomiast wartość samochodu będącego przedmiotem leasingu należy przeliczyć według kursu obowiązującego w dniu dokonania zdarzenia gospodarczego zgodnie z zasadami rachunkowości. Na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy o rachunkowości dowód księgowy opiewający na waluty obce powinien zawierać przeliczenie ich wartości na walutę polską według kursu obowiązującego w dniu przeprowadzenia operacji gospodarczej. Ustawa o CIT nie reguluje zasad przewalutowania wydatków mogących stanowić koszt podatkowy, np. przy założeniu, że umowę leasingu zawarto w dniu 24 listopada to dla ustalenia wartości tego samochodu należy przyjąć kurs waluty z dnia 24 listopada, a więc z dnia dokonania zdarzenia, a nie z dnia poprzedniego, ponieważ w tym dniu zdarzenie jeszcze nie zaistniało.

Różnice kursowe

Przy rozliczeniu rat leasingowych wyrażonych w walucie obcej powstaną różnice kursowe. Różnice kursowe dla celów podatkowych ustala się na podstawie metody podatkowej w oparciu o art.15a ustawy o CIT albo według przepisów o rachunkowości, pod warunkiem że przez okres 3 lat sporządzane przez podatników sprawozdania finansowe będą badane przez firmy audytorski. Dodatnie różnice kursowe mają wpływ na wykazanie przychodów podatkowych, a ujemne różnice kursowe wpływają na koszty uzyskania przychodu.

Podstawa prawna:

- art. 9b ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 15a ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 7, art. 16 ust. 1 pkt 49a, art. 16 ust. 5b, art. 17a ust. 1, art. 17b ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity: DzU z 2021 r., poz. 1800 ze zm.)

- art.21 ust.3 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: DzU z 2021 r., poz. 217 ze zm.)

Lidia Rubińska konsultant w dziale Doradztwa Podatkowego BDO