Jak ustalić koszty wytworzenia w działalności rolniczej

Zasady wyceny i ujmowania biologicznych aktywów trwałych i obrotowych, niebiologicznych produktów rolniczych oraz ustalania wyniku działalności rolniczej powinny być określone w przyjętej przez przedsiębiorstwo polityce rachunkowości. Okresowo, co najmniej na koniec roku obrotowego należy przeprowadzić inwentaryzację stanu zwierząt i roślin drogą spisu z natury, a jeżeli warunki na to nie pozwalają – drogą porównania danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami.

Tematyka kosztów wytworzenia w działalności rolniczej była omawiana w „Tygodniku Podatników” z 23 czerwca, z 30 czerwca i z 28 lipca. W dzisiejszym numerze kontynuujemy wyjaśnianie tych zagadnień.

Dwa rodzaje produktów gotowych w produkcji rolniczej

W produkcji zwierzęcej i roślinnej powstają łączne produkty rolnicze o różnych właściwościach użytkowych, które przy kalkulacji kosztów jednostkowych dzieli się – w zależności od celu produkcji oraz znaczenia produktów rolniczych lub związku między nimi – na produkty gotowe główne i uboczne (Wn konto „Produkty gotowe i półprodukty”; Ma konto „Koszty produkcji rolnej – produkcja zwierzęca” lub konto „Koszty produkcji rolnej - produkcja roślinna”).

Czytaj więcej:

Księgowość

Jak wyceniać koszty wytworzenia produkcji roślinnej

Koszty wytworzenia produkcji roślinne...

Pro

Przykład

Główne produkty rolnicze uzyskiwane ze zwierząt zaliczanych do stada podstawowego to przychówek oraz produkty niebiologiczne (np. mleko, wełna). Natomiast produktami ubocznymi są np. obornik czy sierść.

Produkty główne są przedmiotem kalkulacji kosztu wytworzenia. Produkty uboczne:

- zużywane na własne potrzeby jednostki, tzn. na obrót wewnętrzny (np. obornik jako nawóz do produkcji roślinnej, słoma jako pokarm lub ściółka dla zwierząt; Wn konto „Koszty produkcji rolnej– produkcja zwierzęca” lub konto „Koszty produkcji rolnej – produkcja roślinna”; Ma konto „Produkty gotowe i półprodukty”) lub

- przeznaczone do sprzedaży (Wn konto „Rozrachunki z odbiorcami”; Ma konto „Rozrachunki publicznoprawne – VAT”; Ma konto „Sprzedaż produktów”)

wycenia się w momencie stwierdzenia ich przydatności do wykorzystania w działalności rolniczej lub do sprzedaży, odejmując ich wartość od kosztu wytworzenia produktu głównego.

Jeśli przyjęta przez przedsiębiorstwo wartość produktów ubocznych nie jest istotna, to nie podlegają one wycenie, ale na potrzeby ochrony majątku mogą być objęte ewidencją ilościową. Uzyskany ze sprzedaży produktów ubocznych przychód można zaliczyć do przychodów z działalności operacyjnej, nie zmniejszając kosztu wytworzenia produktu głównego.