Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy ?z 12 stycznia o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: ustawa) obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Zasadę tę modyfikuje ust. 2 stanowiący, że jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, to obowiązek podatkowy powstaje ?1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistnieje zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania, to podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie (ust. 3). Przepisy definiują też moment wygaśnięcia obowiązku podatkowego, którym jest upływ miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, to podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek (ust. 4 i 5).

Korekta rozliczeń

W przypadku zaistnienia powyższych zmian, podatnicy zobowiązani są powiadomić o tym organ podatkowy.

Osoby fizyczne składają informację o nieruchomościach ?i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie ?14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie, wygaśnięcie lub inne zmiany ?w zakresie obowiązku podatkowego.

Podobny obowiązek dotyczy osób prawnych oraz spółek niemających osobowości prawnej. Podmioty te jednak w miejsce informacji składają organom podatkowym w tym samym terminie skorygowaną deklarację podatkową.

Zarówno informacje o posiadanych nieruchomościach i obiektach budowlanych, jak i korekty składa się na odpowiednich formularzach według wzorów uchwalanych przez radę gminy.

Sprzedaż obiektu ?po wybudowaniu

Przepisy ustawy powodują niejednokrotnie wątpliwości w praktyce ich stosowania. Dobrym przykładem jest art. 6 ust. 2 będący przepisem szczególnym wobec ogólnego art. 6 ust. 1. Ustanawia on tzw. wakacje podatkowe.

Przykład

31 stycznia 2014 roku podatnik zakończył budowę i jednocześnie rozpoczął użytkowanie budynku. Będzie on zobowiązany wykazać go do opodatkowania dopiero ?od 1 stycznia 2015 roku.

Co będzie jednak w sytuacji, gdy podatnik sprzeda budynek? Czy nabywca również skorzysta ?z tej preferencji, czy też będzie musiał rozpoznać obowiązek podatkowy pierwszego dnia miesiąca następującego po nabyciu budynku?

W tym przypadku należy przychylić się do korzystnego dla podatników poglądu, zgodnie ?z którym również w tym przypadku istnieje podstawa do skorzystania z dobrodziejstwa art. 6 ?ust. 2 ustawy. Nabywca obiektu budowlanego może rozpoznać moment powstania obowiązku podatkowego tak, jak zrobiłby to sprzedawca, gdyby nie sprzedał obiektu budowlanego. Stanowisko takie znalazło poparcie ?w orzecznictwie sądów (m.in. wyrok NSA z 10 marca 2010 r., ?II FSK 1766/08).

Co z pozwoleniem ?na użytkowanie

W praktyce pojawiają się również wątpliwości co do tego, jak ma się obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku do treści art. 6 ust. 2 ustawy. Wątpliwości zaowocowały sporami podatników z organami podatkowymi, w których ci pierwsi argumentowali, że skoro nie uzyskali jeszcze pozwolenia na użytkowanie (a zgodnie z regulacjami prawa budowlanego mają taki obowiązek), to nie może być mowy ?o „rozpoczęciu użytkowania" lub „zakończeniu budowy" w rozumieniu art. 6 ust. 2. Spory te były jednak rozstrzygane na niekorzyść podatników. Regulacja prawa budowlanego nie jest bowiem w tym miejscu powiązana z regulacją podatkową. W efekcie, jeśli podatnik wybudował budynek i zakończył budowę (znaczenie ma głównie wpis w dzienniku budowy) lub rozpoczął użytkowanie budynku przed jego ostatecznym wykończeniem, to zaistniały okoliczności determinujące powstanie obowiązku podatkowego. Nie ma natomiast znaczenia okoliczność, że podatnik nie uzyskał jeszcze pozwolenia na użytkowanie budynku od organów administracji budowlanej. Pogląd ten potwierdził m.in. NSA w wyroku ?z 10 marca 2006 r. (II OSK 625/05), orzekając, że powstanie obowiązku podatkowego nie jest uwarunkowane uzyskaniem prawa do użytkowania budynku przez podatnika.