Po 1 marca 2014 r. przedsiębiorca odliczy w sumie 7 360 zł VAT, tj. ?o 440 złotych więcej niż w przykładzie 1 (w części dotyczącej zakupu zwykłego samochodu osobowego).
Przykład 4.
Przedsiębiorca nabywa w kwietniu br. nowe auto o wartości 180 000 zł netto (VAT naliczony = 41 400 zł). Dodatkowe koszty związane z zakupem kompletu felg i opon zimowych to ?4 000 zł netto (VAT naliczony = 920 zł).
W sytuacji gdy auto nie spełnia warunków do pełnego odliczenia zgodnie z planowanymi zmianami, przedsiębiorca odliczy 20 700 zł podatku naliczonego związanego ?z zakupem auta i 460 zł podatku naliczonego związanego ?z dodatkowymi kosztami.
W sumie przedsiębiorca odliczy ?21 160 zł, a więc o 14 240 złotych więcej niż w przykładzie 2 (w części dotyczącej zakupu zwykłego samochodu osobowego).
Ponadto przedsiębiorcy użytkujący takie auta prawdopodobnie od lipca 2015 r. będą mieli prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem paliwa do ich napędu.
Planowane zmiany zakładają ?m.in. obowiązek prowadzenia ?w niektórych przypadkach bardzo szczegółowej ewidencji przebiegu pojazdu przez podatników, którzy wykorzystują samochód osobowy wyłącznie do działalności opodatkowanej i chcą odliczyć 100 proc. podatku naliczonego związanego ?z wydatkami na taki pojazd.
Obowiązki dokumentacyjne
Ewidencja przebiegu pojazdu powinna zawierać wiele informacji, w tym m.in.:
1. ?stan początkowy licznika na dzień zaprowadzenia oraz zakończenia prowadzenia ewidencji, na koniec każdego okresu rozliczeniowego;
2. ?liczbę faktycznie przejechanych kilometrów;
3. ?datę i cel wyjazdu;
4. opis trasy (skąd – dokąd).
Podatnik nieprowadzący ewidencji albo prowadzący ją niezgodnie ze stanem rzeczywistym, będzie narażony na utratę prawa do odliczenia VAT, ale także na sankcje karne skarbowe (kara grzywny lub kara pozbawienia wolności).
A co z tajemnicą zawodową
Obowiązek prowadzenia ewidencji ma również dotyczyć podatników wykonujących zawody zaufania publicznego (np. doradcy podatkowego, radcy prawnego czy adwokata). Osoby te są jednak zobowiązane ustawowo do zachowania tajemnicy zawodowej. Na pierwszy rzut oka wydaje się, że adwokat, radca prawny czy doradca podatkowy, który dla celów odliczenia VAT prowadzi ewidencję przebiegu pojazdu, nie narusza tajemnicy zawodowej, jeżeli zapisze w takiej ewidencji jedynie ogólne informacje na temat trasy, daty i celu wyjazdu (np. Warszawa-Kraków, ?30 stycznia 2014 r., reprezentowanie klienta podczas negocjacji).
Problem może pojawić się np. gdy organ podatkowy:
1. ?w ramach czynności sprawdzających zażąda bliższych informacji od podatników wykonujących jeden z powyższych zawodów uznając, że prowadzona ewidencja przebiegu pojazdu jest zbyt ogólnikowa.
2. ?postanowi zweryfikować szczegółowo poprawność wpisów do ewidencji i zażąda dodatkowej dokumentacji potwierdzającej, że zdarzenie będące celem podróży miało miejsce.
W obydwu przypadkach organ może powoływać się na konieczność podania przez osobę wykonującą ww. profesje bliższych informacji pod zarzutem uznania wpisów do ewidencji za niezgodne z rzeczywistością. W takiej sytuacji adwokat, radca prawny czy doradca podatkowy jest zobowiązany zachować tajemnicę zawodową (z której zwolnić go może tylko sąd). Jednak ?w praktyce skutkiem niespełnienia żądań organów może być zastosowanie sankcji karnych skarbowych oraz ograniczenie prawa do odliczenia VAT.
Zdaniem autora:
Radosław ?Maćkowski, doradca podatkowy
Na podstawie przedstawionych przykładów można twierdzić, ?że po kolejnej zmianie przepisów (planowanej na marzec 2014 r.) ?w niektórych przypadkach podatnicy będą mogli odliczyć relatywnie więcej VAT wynikającego z zakupów aut osobowych niespełniających warunków do pełnego odliczenia niż obecnie. Być może od lipca 2015 roku będzie też można odliczyć 50 proc. VAT związanego ?z zakupem paliwa to takich aut.
Natomiast w trakcie eksploatacji ww. pojazdów podatnicy będą mogli odliczyć tylko 50 proc. VAT wynikającego z wydatków na naprawy, przeglądy, dodatkowe akcesoria (np. opony). Zmniejszy się także prawdopodobnie liczba aut korzystających z pełnego odliczenia VAT. Zmiany będą finansowo niekorzystne, ale – jak się okazuje – nie dla wszystkich.
Jeśli chodzi zaś o przedstawiony problem zachowania tajemnicy zawodowej, to ma on charakter na razie czysto teoretyczny, ponieważ omawiane przepisy nie zostały jeszcze uchwalone. Zresztą także na podstawie obecnie obowiązujących przepisów VAT podatnik prowadzący działalność gospodarczą powinien potrafić uzasadnić związek wydatków z działalnością opodatkowaną. Już dziś prawnik, który nabywa np. bilet lotniczy do Krakowa, musi wykazać związek takiego zakupu z prowadzonym biznesem, jeśli chce odliczyć VAT wynikający z zakupu biletu.
Jednak czy biorąc pod uwagę opisaną w artykule potencjalną kolizję norm (szczegółowa ewidencja przebiegu dla celów VAT vs. tajemnica, do której zachowania zobowiązane są osoby wykonujące wskazane zawody zaufania publicznego), będzie można liczyć na zdrowy rozsądek urzędników dokonujących wykładni omawianych przepisów? Przyszłość pokaże.
Niemniej projektowane przepisy mają chronić interesy budżetu państwa i już z ich brzmienia, a także z treści uzasadnienia do nich można wysnuć wniosek, że będą miały bardziej profiskalny charakter w porównaniu z obecnie obowiązującymi przepisami o VAT. Celem projektowanych przepisów jest ograniczenie liczby aut korzystających z pełnego odliczenia VAT. Można więc z dużym prawdopodobieństwem założyć, że organy podatkowe będą bardzo restrykcyjnie weryfikować prawo do pełnego odliczenia podatku w przypadku zakupu/użytkowania firmowych aut.
