Bardzo ważne wyroki NSA ws. odsetek od zaległości podatkowych

We wtorek Naczelny Sąd Administracyjny wydał bardzo ważne wyroki dotyczące preferencyjnej, obniżonej stawki odsetek od zaległości podatkowych.

Dobrą wolę...

W spór z fiskusem dotyczący zaliczenia wpłat na poczet zaległości w CIT za 2017 r. weszła polska spółka z branży wydobywczej. Firma przy rozliczeniu podatku zorientowała się, że zapłaciła za mało zaliczek kwartalnych na CIT. Złożyła stosowne korekty i z własnej woli wpłaciła brakujące kwoty. Rozczarowanie przyszło, gdy fiskus je rozliczył, ale do zaległości zaliczkowych zastosował podstawową stawkę odsetek za zwłokę. Tymczasem spółka uważała, że zgodnie z art. 56a ordynacji podatkowej ma prawo do obniżonego oprocentowania, tj. 50 proc. stawki podstawowej.

Fiskus był niewzruszony. Spółka nie zapłaciła w całości, w ciągu roku zaległej zaliczki na CIT i należnych od niej odsetek, to bonusu nie ma.

Czytaj więcej:

Prawo w firmie Wszystko o odsetkach - kto, jakie i kiedy płaci

Zaciągając kredyt w banku lub spóźniając się z zapłatą za fakturę, należy liczyć się z koniecznością zapłaty odsetek. Również w sytuacji nieregulow...

Pro

Firma poszła do sądu i wygrała. W sześciu wyrokach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przypomniał, że obniżoną stawkę odsetek stosuje się w przypadku złożenia korekty deklaracji i zapłaty w całości zaległości, w ciągu siedmiu dni od dnia jej złożenia. Ustawodawca wykluczył z tego kręgu podatników, którzy składają korekty deklaracji po doręczeniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli (a gdy się go nie stosuje się po jej zakończeniu) oraz korygujących je po czynnościach sprawdzających. Obniżoną stawkę odsetek mogą więc stosować tylko ci, którzy dokonali korekty deklaracji na skutek samokontroli rozliczeń.

WSA zwrócił uwagę, że w spornej sytuacji z uwagi na brak obowiązku składania deklaracji na zaliczki podatnik nie ma możliwości ich korygowania. Nie ma więc jak skorzystać z ulgi odsetkowej z art. 56a § 1 ordynacji podatkowej. Wysokość zaliczek wykazywana jest w zeznaniu za dany rok podatkowy.

W ocenie sądu przekształcenie istniejącego w trakcie roku obowiązku uiszczenia zaliczek w obowiązek uiszczenia zobowiązania nie przekreśla prawa do obniżonej stawki odsetek. I to także wówczas, gdy podatnik skoryguje zeznanie roczne i ureguluje obciążające go w związku z tym zaległości z tytułu niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek.

WSA podkreślił też, że celem spornego rozwiązania jest zachęcenie podatników do składania korekt deklaracji i dobrowolnego regulowania zaległości. I jego zdaniem będzie on skuteczniej realizowany, jeśli obniżona stawka odsetek odnosić się będzie do całego okresu istnienia zaległości, w tym również niezapłaconej w terminie zaliczki.

Ostatecznie przegraną fiskusa przypieczętował NSA. Zgodził się, że możliwość skorygowania wysokości zaliczek, które faktycznie w ciągu roku podatkowego były uiszczane w nieprawidłowej wysokości, jest możliwe dopiero po zakończeniu roku podatkowego. Jak tłumaczył sędzia NSA Antoni Hanusz, wynika to z konstrukcji CIT. Zamknięcie roku podatkowego umożliwia złożenie deklaracji i dopiero wówczas można się zorientować, jakiej wysokości te zaliczki były uiszczane. To jest moment, który pozwala skorygować rozliczenia zaliczkowe.

Do tego trzeba mieć świadomość, że do końca grudnia do północy podatku jeszcze nie ma. Z kolei z upływem 31 grudnia od północy nie ma już zaliczek i jest podatek. Na podatek składa się zaś deklarację i dopiero wówczas możliwe jest uzyskanie informacji co do błędów popełnionych w trakcie roku podatkowego, a w konsekwencji rozliczenie ich w określonym terminie i skorzystanie – po spełnieniu określonych warunków – z dobrodziejstwa obniżonych odsetek od zaległości.

...należy nagradzać

– To bardzo ważne rozstrzygnięcie, bo w pełni wpisuje się w cel, jaki przyświecał wprowadzeniu preferencyjnego oprocentowania zaległości podatkowych. Ma ono przecież zachęcać podatników do dobrowolnego regulowania zaległości podatkowych. I nie ma żadnych racjonalnych argumentów, aby tej preferencji odmawiać przy zaległych zaliczkach w CIT. Zwłaszcza gdy nie ma mechanizmu pozwalającego na korygowanie ich wysokości w trakcie roku podatkowego na bieżąco – uważa Dariusz Malinowski doradca podatkowy, partner w KPMG.