Spółka prowadzi działalność handlową w hipermarketach wielobranżowych oraz supermarketach spożywczych. Działalność podlega VAT, a spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Spółka wynajmuje lub kupuje w kraju nieruchomości wykorzystywane w działalności. Z uwagi na zmienną sytuację na rynku może się jednak zdarzyć, że spółka zdecyduje o zaprzestaniu prowadzenia działalności w wybranej lokalizacji. Przyczyną może być mniejsza opłacalność prowadzenia działalności w tym miejscu w porównaniu z innymi potencjalnymi lub istniejącymi lokalizacjami. Firma podkreśliła, że w każdym przypadku przyczyny te są od niej niezależne. W szczególności nie wynikają z jej zaniedbań. Decyzje o tym, aby zrezygnować z aktywności w danym miejscu, są jedynie reakcją na sytuację na rynku lokalnym.
Spółka może rozwiązać umowę najmu nieruchomości przed upływem uzgodnionego z kontrahentem (wynajmującym) okresu jej obowiązywania. Wiąże się z tym konieczność zapłaty kwoty odstępnego wynikającej z umowy najmu. Podatniczka zapytała, czy wydatki w postaci odstępnego może uwzględnić w kosztach uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Sama uważała, że tak. Jednak fiskus nie potwierdził jej stanowiska. Doszedł bowiem do wniosku, że taki wydatek nie spełnia przesłanek przewidzianych w ogólnej definicji kosztów. W ocenie organu nie można uznać, że wydatki poniesione na zapłatę odstępnego zostaną poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Odstąpienie od umowy nie przyniesie spółce żadnego przysporzenia, nie wygeneruje przychodu. Fiskus podkreślił, że samo działanie polegające na odstąpieniu od umowy w celu zmniejszenia straty ekonomicznej nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że mamy do czynienia z zabezpieczeniem źródła przychodów.
Spółka zaskarżyła interpretację i wygrała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że organ wydał interpretację z naruszeniem prawa.
Odwołując się do orzecznictwa, WSA uznał, że odstępne mieści się w dyspozycji art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Zapłata odstępnego bowiem ogranicza konieczność ponoszenia innych wydatków przez podatnika i ma wpływ na racjonalność alokacji wydatków w prowadzonej działalności gospodarczej. Dlatego wydatek z tytułu odstępnego należy uznać za koszt uzyskania przychodów. W ocenie sądu art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT nie ma zastosowania do odstępnego zapłaconego z tytułu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na ekonomiczną kalkulację kosztów. WSA podkreślił, że przy ocenie dopuszczalności kwalifikowania do kosztów wydatków z tytułu kar umownych i odstępnego należy przykładać szczególne znaczenie do rozumienia terminów „zachowanie" i „zabezpieczenie" źródła przychodów.
