Właściciel szklarni nie musi prowadzić podatkowej księgę przychodów i rozchodów

Jestem rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne. Zamierzam poszerzyć działalność o uprawy zaliczane do działów specjalnych produkcji rolnej. Czy oznacza to dla mnie konieczność prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów? – pyta czytelnik.

Przepisów ustawy o PIT nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej.

Szczególna kategoria

Wyłączenie stosowania przepisów ustawy o PIT do przychodów z działalności rolniczej nie dotyczy przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej. Działy specjalne produkcji rolnej są bowiem wyłączone z działalności rolniczej (por. interpretację Izby Skarbowej w Poznaniu z 13 marca 2013 r., ILPB1/415-11/13-4/AG).

Działami specjalnymi produkcji rolnej są: uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin in vitro, fermowa hodowla i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowla i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, hodowla dżdżownic, hodowla entomofagów, hodowla jedwabników, prowadzenie pasiek oraz hodowla i chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym. Definicja zawarta w art. 2 ust. 3 ustawy o PIT tworzy zamknięty katalog rodzjów działalności uznawanych za działy specjalne produkcji rolnej. Tabela rodzajów i rozmiarów działów specjalnych produkcji rolnej oraz norm szacunkowych dochodu rocznego jest zawarta w załączniku nr 2 do ustawy o PIT.

Uprawy, hodowla i chów zwierząt w rozmiarach nieprzekraczających wielkości określonych w załączniku nr 2 do ustawy o PIT nie stanowią działów specjalnych produkcji rolnej.

Przykład

Rolnik uprawia warzywa w ogrzewanym tunelu foliowym o powierzchni 40 mkw. Uprawa nie przekracza wielkości przewidzianej dla upraw w tunelach nieogrzewanych (50 mkw.), a zatem przychody ze sprzedaży warzyw uprawianych w tym tunelu nie podlegają PIT, gdyż nie stanowią przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej, lecz są przychodami z działalności rolniczej.

Jak wyjaśniła Izba Skarbowa w Poznaniu w interpretacji z 13 marca 2013 r. (ILPB1/415-11/13-4/AG) „(...) uprawa określonych roślin, hodowla lub chów zwierząt stanowi dział specjalny produkcji rolnej, o ile ich rozmiary przekraczają wielkości określone w ww. załączniku [załącznik nr 2 do ustawy o PIT – red.]. Jeżeli dany rodzaj uprawy czy też chów lub hodowla określonego gatunku zwierząt nie jest wymieniona w treści załącznika bądź nie przekracza rozmiarów, o których mowa w tym załączniku, to należy uznać, że uprawa ta, hodowla czy też chów jest działalnością rolniczą, niebędącą działem specjalnym produkcji rolnej. W konsekwencji do przychodów z tej działalności nie znajdują zastosowania przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (...)."

Nie ma obowiązku

Podatkową księgę przychodów i rozchodów prowadzą osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie wykonujące działalność gospodarczą. Działy specjalne produkcji rolnej są odrębnym od pozarolniczej działalności gospodarczej źródłem przychodów (interpretacja Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 23 sierpnia 2011 r., ITPB1/415-642/11/HD).

Osoby prowadzące działy specjalne produkcji rolnej nie są zatem zobowiązane do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Przykład

Rolnik zamierza otworzyć dział specjalny produkcji rolnej – ogrzewane szklarnie o łącznej powierzchni 200 mkw., w których zamierza uprawiać kwiaty. Uzyskane przez niego przychody ze sprzedaży tych kwiatów są przychodami z działów specjalnych produkcji rolnej. Rolnik nie musi jednak prowadzić podatkowej książki przychodów i rozchodów. Dochód zostanie w takim przypadku ustalony według norm szacunkowych.

Osoby te mogą jednak zdecydować się na prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Stosownie do art. 24a ust. 2 pkt 2 ustawy o PIT obowiązek prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów dotyczy również osób prowadzących działy specjalne produkcji rolnej, jeżeli osoby te zgłosiły zamiar prowadzenia tych ksiąg.

Przykład

Znany z poprzedniego przykładu rolnik może założyć podatkową księgę przychodów i rozchodów. W takim przypadku przed rozpoczęciem działalności w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej powinien o tym poinformować właściwy urząd skarbowy. Zaprowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów nie zmienia źródła przychodów. Dalej są to działy specjalne produkcji rolnej. Jednak dochód ustala się wtedy z uwzględnieniem faktycznie uzyskanych przychodów i poniesionych kosztów uzyskania przychodów.

Uwaga! O zamiarze założenia ksiąg podatnik jest obowiązany zawiadomić właściwego naczelnika urzędu skarbowego przed rozpoczęciem roku podatkowego albo przed rozpoczęciem prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej, jeżeli nastąpiło ono w ciągu roku.

Przykład

Rolnik posiada od 2013 r. 200 kur nieśnych (produkcja jaj konsumpcyjnych). Szacunkowy roczny dochód w 2015 r. od jednej kury wynosi 1,45 zł. Rolnik nie prowadzi podatkowej księgi przychodów i rozchodów ani ksiąg rachunkowych. Podstawa opodatkowania wynosi zatem 290 zł (1,45 zł x 200 sztuk).

Autor jest doradcą podatkowym

Działalność rolnicza zdefiniowana w ustawach podatkowych

Działalność rolnicza polega na wytwarzaniu produktów roślinnych lub zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym) z własnych upraw albo hodowli lub chowu, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza gruntowa, szklarniowa i pod folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadownicza, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowo-fermowego oraz hodowla ryb. Jest to także działalność, w której minimalne okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt i roślin, w trakcie których następuje ich biologiczny wzrost, wynoszą co najmniej:

1) miesiąc – w przypadku roślin,

2) 16 dni – w przypadku wysokointensywnego tuczu specjalizowanego gęsi lub kaczek,

3) sześć tygodni – w przypadku pozostałego drobiu rzeźnego,

4) dwa miesiące – w przypadku pozostałych zwierząt – licząc od dnia nabycia.

Gospodarstwo rolne to obszar gruntów o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej.