Uprawnieni z praw własności intelektualnej, takich jak znaki towarowe czy prawa autorskie, mają co do zasady wyłączne prawo korzystania z nich. Mogą się zatem przeciwstawić próbom naruszenia zakresu ich wyłączności np. wówczas, gdy dojdzie do nielegalnego opatrzenia produktów znakiem towarowym lub oznaczeniem geograficznym (towary podrobione) czy też bezprawnego kopiowania utworów czy wzorów przemysłowych (towary pirackie).
Z pomocą uprawnionym może przyjść procedura zatrzymywania oraz zawieszenia zwolnienia przez organy celne towarów naruszających prawa w razie próby ich wprowadzenia na rynek UE. Stosowne regulacje w tym zakresie zawiera rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 608/2013 w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej przez organy celne.
Praktyka pokazuje, że zdecydowanie najwięcej zatrzymań dotyczy naruszeń znaków towarowych. Podrabiane są: obuwie, odzież, kosmetyki, leki, części zamienne, wyroby alkoholowe. Marginalne znaczenie mają natomiast zatrzymania dotyczące naruszeń praw autorskich – wynika to przede wszystkim z faktu, że obecnie nielegalne kopiowanie przeniosło się do internetu.
Istnieją dwa typy wniosków o podjęcie działań przez organy celne: krajowy i unijny. Wniosek krajowy dotyczy wyłącznie terytorium państwa członkowskiego, w którym został złożony. Jego przedmiotem mogą być jednak różnorodne prawa chronione w takim państwie. Wniosek unijny z kolei, choć może się odnosić do terytorium kilku (a nawet wszystkich) państw członkowskich, ma ograniczony zakres i może objąć jedynie prawa wywołujące skutki w całej UE, np. wspólnotowy wzór, wspólnotowy znak towarowy czy też oznaczenia geograficzne objęte ochroną w całej UE. W odniesieniu do tego samego prawa można złożyć tylko jeden wniosek i tylko w jednym państwie członkowskim. Nieliczne wyjątki dotyczą wniosku unijnego.
Wniosek o podjęcie działań może się odnosić do konkretnej partii towarów, gdy uprawniony ma wiedzę o nielegalnym transporcie. Może mieć też charakter prewencyjny, czyli abstrakcyjny. To drugie rozwiązanie jest szczególnie korzystne dla podmiotów, których prawa są naruszane notorycznie.
