PIT: Odsetki do lokat przedsiębiorcy są niekorzystnie opodatkowane

...i nazwa produktu bankowego

Artykuł 49 prawa bankowego wymienia wiele innych rodzajów rachunków poza rozliczeniowymi. Są to rachunki lokat terminowych oraz rachunki oszczędnościowe, rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe oraz rachunki terminowych lokat oszczędnościowych. Jednak dla prawa podatkowego nazwa rachunku jest bez znaczenia. Istotne dla rozpoznania lokaty jest to, czy przedsiębiorca zrzeka się na określony w umowie czas prawa do dysponowania swoimi pieniędzmi w zamian za wyższe niż poza lokatą odsetki. Przedsiębiorca nie uniknie opodatkowania odsetek z lokaty, unikając nazw dla tego typu produktów: „rachunek lokat terminowych" albo „lokata terminowa".

Lokowanie przez przedsiębiorcę wolnych środków na lokatach pieniężnych powoduje, że środki te nie służą działalności gospodarczej, a jedynie pomnażaniu środków przy jednoczesnym wyeliminowaniu ryzyka gospodarczego.

Brak ryzyka

Takie stanowisko zajął np. WSA w Warszawie w wyroku 18 kwietnia 2013 r. (III SA/Wa 2894/12). Sąd ten nie uznał odsetek od lokat za przychód spółki komandytowej zajmującej się obrotem nieruchomościami, w których powstają wielkopowierzchniowe centra handlowe. Były to poważne kwoty, gdyż spółka po sprzedaży jednej nieruchomości lokowała pieniądze w banku na kwartał, szukając w tym czasie kolejnej inwestycji.

Dla sądu istotne było to, że inwestycja w lokatę oznacza brak ryzyka. Znajdując taki argument w uzasadnieniach wyroków sądów, widać, że przyjmują one założenie, że w Polsce w praktyce nie występuje problem bankructwa banku. Jest to o tyle uzasadnione, że ostatnia taka sytuacja nastąpiła w stosunku do banku komercyjnego w 2000 r., a w stosunku do banku spółdzielczego w 2001 r. 17 lutego 1995 r. weszła w życie ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. Od tego czasu BFG zrealizował gwarancje depozytów dla deponentów 94 banków postawionych w stan upadłości (pięć banków komercyjnych i 89 banków spółdzielczych).

Podwójna księgowość nie jest argumentem

W sporach dotyczących zaliczania odsetek od firmowych lokat do przychodów z kapitałów pieniężnych przedsiębiorcy często wskazywali na absurd takiej kwalifikacji w kontekście księgowości. Przedsiębiorca jest zmuszony do prowadzenia osobnej księgowości dla przychodów z działalności gospodarczej i przychodów „prywatnych". W wyroku 18 kwietnia 2013 r. WSA w Warszawie (III SA/Wa 2894/12), a także z 29 grudnia 2010 r. WSA w Kielcach (I SA/Ke 617/10) uznały, że jest to argument bez znaczenia. Ten drugi sąd stwierdził: „Niezasadne jest twierdzenie skarżącego, iż kwalifikacja przychodu do innych źródeł niż pozarolnicza działalność gospodarcza spowoduje trudności natury księgowej i technicznej. W tym przedmiocie Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko w wyrokach z 15 lipca 2010 r. sygn. akt II FSK 2/10 oraz II FSK 3/10, na które organ słusznie się powołał". Zdaniem sądu zakwalifikowanie przychodów spółki do dwóch źródeł przychodów nie powoduje trudności księgowych uniemożliwiających rozliczenie się podatnikowi z uzyskanych przychodów.