Masz firmę? Zapłacisz od honorariów nawet 32 proc.

Dopiero co pisarze, muzycy, malarze i inni twórcy pogodzili się z ograniczaniem prawa do 50 proc. kosztów uzyskania przychodów (przysługują jedynie do 42 764 zł), a już mają nowy kłopot. Fiskus zmienił zdanie o sposobie rozliczania się twórców, którzy postanowili zarejestrować własne firmy. Zabrania im rozliczać należności z praw autorskich tak jak przychody z działalności gospodarczej.

Zmiana stanowiska

Początkowo fiskus nie widział przeszkód, by artysta-przedsiębiorca zaliczał zyski z praw autorskich do przychodów z działalności gospodarczej. Przykładowo w jednej z interpretacji z 2012 r. wyjaśnił, że gdy osoba fizyczna, prowadząc działalność gospodarczą, otrzyma tantiemy wykonawcze, należy je zaliczyć do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Interpretacja dotyczyła muzyka, który sam uważał, że jest to przychód z praw majątkowych (ITPB1/415-877/12/MR).

Urzędnicy zmienili diametralnie zdanie pod koniec 2013 r. w odpowiedzi na wniosek innego muzyka. Tym razem odpowiedzieli, że przychody z tantiem wykonawczych piosenkarz, który ma firmę, ma zakwalifikować do przychodów... z praw majątkowych (ILPB1/415-996/13-4/AP).

Ta na pozór nieistotna modyfikacja podejścia skarbówki ma poważne konsekwencje. Jak wyjaśnia Michał Roszkowski, radca prawny, partner z kancelarii Accreo, przede wszystkim wpływa to na rozliczenie artysty.

– Jeśli twórca założył firmę i wybrał opodatkowanie stawką liniową, zaliczenie zysków z praw autorskich do przychodów z działalności daje mu dwie podstawowe korzyści. Po pierwsze wszystko, co zarobił, może opodatkować 19-proc. stawką PIT. Po drugie jego kosztem był każdy wydatek związany z działalnością – tłumaczy ekspert.

Przy podejściu forsowanym obecnie przez fiskusa artysta na działalności gospodarczej musi wydzielić zyski wypłacone jako honoraria autorskie i opodatkować je na zasadach ogólnych, tj. według skali.

– Podatnik jako twórca ma prawo zastosować do nich 50-proc. koszty autorskie. Ponieważ jednak obecnie są one limitowane, artysta uzyskujący z praw autorskich większe kwoty niechybnie wpadnie w drugi próg podatkowy i zapłaci PIT według 32-proc. stawki – podkreśla Michał Roszkowski.

To niejedyna konsekwencja nowego poglądu urzędników.

– Firma, która do tej pory wypłacała honoraria artyście z zarejestrowaną działalnością, może mieć problem jako płatnik – dodaje Krzysztof Musiał, doradca podatkowy, senior partner w kancelarii Musiał i Partnerzy.

Ekspert zwraca uwagę, że zakwalifikowanie takich kwot do przychodów z innego źródła niż działalność nakłada na wypłacającego obowiązek wyliczenia, pobrania i odprowadzenia zaliczki na PIT. Jeśli ani twórca, ani płatnik nie wystąpili o interpretację podatkową, muszą liczyć się z ryzykiem kontroli i negatywnymi konsekwencjami podatkowymi.

Niespodzianka w VAT

Przykra niespodzianka może spotkać twórców też w VAT. Wyłączenie przychodu z praw autorskich z działalności gospodarczej oznacza, że są one zwolnione z VAT.

– Jeśli artysta jako firma traktował je wcześniej jako działalność, wystawiał faktury, płacił VAT, a jego kontrahent miał prawo do odliczenia – zauważa Krzysztof Musiał. Przy wyłączeniu z działalności fiskus może potraktować taki dokument jak tzw. pustą fakturę. A to oznacza, że artysta VAT musiał zapłacić, ale jego kontrahent nie miał prawa go odliczyć.

W ocenie Andrzeja Taudula, doradcy podatkowego, partnera w kancelarii Paczuski i Taudul, choć ustawa o PIT rozróżnia poszczególne źródła przychodów, coraz częściej trudno je jednoznacznie rozgraniczyć. O tym, czy coś jest działalnością gospodarczą, co do zasady powinna decydować definicja z ustawy o PIT.

Podobnego zdania jest Adam Bartosiewicz, doradca podatkowy, radca prawny, wspólnik w kancelarii EOL:

– Problem w tym, że fiskus ma tendencję do kwalifikowania przychodów do danego źródła, kierując się nie kryteriami ustawowymi, ale tym, czy będzie to miało korzystne dla niego skutki podatkowe – mówi Bartosiewicz.

O to, dlaczego fiskus zmienił zdanie o sposobie rozliczania zysków twórców, zapytaliśmy resort finansów. Nie dostaliśmy jednak odpowiedzi.

masz pytanie, wyślij e-mail do autorki, a.tarka@rp.pl