Otrzymane zaliczki i zadatki będą bowiem traktowane jako odszkodowanie. Orzekł tak WSA w Warszawie w wyroku z 22 lipca 2008 r. (III SA/Wa 609/08).
Spółka podpisuje umowy, w ramach których wykonuje i sprzedaje meble. Jako umowne odszkodowanie, na wypadek niewywiązania się z umowy przez kontrahentów, pobiera zadatki i zaliczki. Zastanawiała się, czy prawidłowe jest opodatkowanie zadatków i zaliczek przed wykonaniem właściwej umowy. Wystąpiła więc o interpretację. We wniosku powołała się na wyrok ETS w sprawie C-277/05 Societe Thermale z 18 lipca 2005 r. Trybunał stwierdził w nim, że sumy otrzymane jako zadatek przez przedsiębiorstwo hotelarskie nie podlegają VAT.
Zdaniem spółki art. 19 ust. 11 ustawy o VAT nie ma w jej przypadku zastosowania. Jest bowiem niezgodny z prawem wspólnotowym. Wspomniane przez nią kwoty nie powinny więc być opodatkowane. W dotychczasowej działalności spółki nigdy nie zdarzało się, by zatrzymywała zadatki i zaliczki.
Minister finansów uznał jednak jej stanowisko za nieprawidłowe. Stwierdził, że art. 19 ust. 11 ustawy o VAT, jako zgodny z art. 65 dyrektywy 112, ma w tej sprawie zastosowanie. Obowiązek podatkowy powstaje w momencie otrzymania zadatku (zaliczki). Zdaniem ministra w sprawie nie można natomiast stosować wspomnianego wyroku ETS, bo dotyczy on innej sytuacji. Tym samym zadatki i zaliczki są opodatkowane VAT.
Spółka wniosła skargę do WSA. Sąd jednak oddalił ją, przyznając rację ministrowi finansów. Stwierdził, że z art. 19 ust. 11 ustawy o VAT wynika obowiązek opodatkowania zadatków i zaliczek w momencie ich otrzymania. Gdy po zapłaceniu podatku okaże się, że kontrahent nie wywiązał się z umowy, zaliczka (zadatek) przekształca się w odszkodowanie i podatnik ma prawo do skorygowania deklaracji podatkowej.
