Kiedy urząd może wnieść sprzeciw w sprawie zamontowania reklamy na ścianie budynku

Jedna z poznańskich spółek zgłosiła do prezydenta Poznania zamiar wykonania reklamy na ścianie szczytowej budynku. Ten jednak nie zaakceptował zgłoszenia i wniósł sprzeciw. Swoją odmowę tłumaczył tym, że spółka powiesiła reklamę i wykonała jej oświetlenie, zanim załatwiła formalności budowlane. Spółka odwołała się do wojewody wielkopolskiego.

Trzeba było poczekać

Zdaniem spółki to, że urzędnicy stwierdzili wykonanie inwestycji, nie stanowi ustawowej przesłanki do wniesienia sprzeciwu. Ponadto prezydent miasta, zanim odmówił przyjęcia zgłoszenia, powinien zażądać od spółki wyjaśnień, a nie od razu podejmować decyzję. Gdyby to zrobił, dowiedziałby się, że reklama nie została powieszona przed upływem terminu przewidzianego w prawie budowlanym, czyli 30 dni.

Wojewoda wielkopolski utrzymał jednak w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wykonanie tej reklamy wymagało zgłoszenia. Zgromadzone w sprawie dowody wskazują, że inwestor wykonał roboty objęte zgłoszeniem przed upływem 30-dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu. Wykonanie robót wynika ze zdjęcia oraz protokołu powiatowego inspektora nadzoru budowlanego dla Poznania. Oznacza to, że inwestor w oczywisty sposób naruszył przepis art. 30 ust. 5 prawa budowlanego, czyli przepis ustalający ten termin. Z tego powodu wystąpiła przesłanka wniesienia sprzeciwu określona w art. 30 ust. 6 pkt 2 tego prawa >patrz ramka.

Sprzeciw to decyzja

Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. WSA uznał skargę za zasadną.

Zdaniem sądu, specyfiką postępowania zgłoszeniowego jest to, że nie występuje w nim klasyczny wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, a jedynie zgłoszenie zamiaru realizacji obiektów i robót budowlanych wskazanych w ust. 1 art. 30 prawa budowlanego.

Dokonanie takiego zgłoszenia powoduje, że organ administracji architektoniczno-budowlanej przeprowadza swoiste wstępne postępowanie sprawdzające. Może nie podejmować żadnych działań, co upoważnia zgłaszającego do rozpoczęcia w określonym czasie anonsowanych robót budowlanych, lub wnieść sprzeciw od dokonanego zgłoszenia.

Prawo budowlane przewiduje, że sprzeciw ma formę decyzji administracyjnej, co przesądza o tym, że od chwili jego zgłoszenia toczy się klasyczne postępowanie administracyjne podlegające w pełni regulacjom kodeksu postępowania administracyjnego.

WSA przypomniał też, że przesłanki wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych zostały przez ustawodawcę enumeratywnie wymienione w art. 30 ust. 2 zdanie ostatnie, art. 30 ust. 6 i art. 30 ust. 7 prawa budowlanego. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne wniesienie sprzeciwu z powodów innych niż wskazane w tych przepisach. Sprzeciw wnosi się w tych przypadkach w terminie 30 dni od zgłoszenia robót albo od doręczenia postanowienia zobowiązującego do uzupełnienia zgłoszenia.

Tylko przesłanki z przepisów

Dlatego – zdaniem WSA – wniesienie sprzeciwu przez prezydenta Poznania z powodu uprzedniego zrealizowania, względnie rozpoczęcia robót budowlanych przed upływem terminu 30 dni od dnia ich zgłoszenia, jest bezzasadne. Prawo budowlane nie przewiduje bowiem takiej podstawy wniesienia sprzeciwu.

Na skutek zgłoszenia robót budowlanych organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wydaje pozytywnej decyzji uprawniającej inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych, która byłaby bezprzedmiotowa w sytuacji uprzedniego zrealizowania tych robót.

Nie oznacza to jednak – podkreślił sąd – że poprzez zgłoszenie inwestycji już zrealizowanej nastąpi zalegalizowanie robót budowlanych rozpoczętych z naruszeniem art. 30 ust. 5 prawa budowlanego. Jeżeli bowiem organ administracji architektoniczno-budowlanej (w tym wypadku prezydent Poznania) jest zdania, że zgłoszone mu roboty budowlane zostały wykonane przed upływem 30 dni od ich zgłoszenia, to powinien powiadomić o tym właściwy organ nadzoru budowlanego, który oceni, czy istnieją podstawy do legalizacji samowoli budowlanej.

Zbadanie zatem okoliczności, czy roboty budowlane objęte zgłoszeniem zostały wykonane przed upływem 30-dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu z art. 30 ust. 5 prawa budowlanego, ma znaczenie rozstrzygające nie dla postępowania w przedmiocie zgłoszenia robót i ewentualnego wniesienia sprzeciwu, lecz dla postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego i w tym ostatnim postępowaniu powinno być wyjaśniane.

Oznacza to, że za naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik uznać sprawy należy powołanie się w zaskarżonej decyzji oraz w poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na uprzednie wykonanie zgłoszonych robót jako przesłankę uzasadniającą wniesienie sprzeciwu.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 15 marca 2015 r. (II SA/Po 1092/14).

Kiedy urząd reaguje

Organ nadzoru wnosi sprzeciw, jeżeli (art. 30 ust. 6 prawa budowlanego):

- zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;

- budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy;