Przedsiębiorca, który jest jednocześnie właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym większej nieruchomości gruntowej złożonej z kilku działek, dla optymalizacji prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej często decyduje się na sprzedaż określonej części nieruchomości. Dla dokonania takiej transakcji przedsiębiorca niejednokrotnie dokonuje podziału swojej nieruchomości. Często mniejsze działki są bowiem w stanie przyciągnąć większe grono potencjalnych nabywców, dzięki czemu łatwiej znajdują nowego właściciela.
Jakie jest przeznaczenie
Licząc na szybką sprzedaż i optymalizację zysków, nietrudno jednak stracić. Może się bowiem okazać, że plany co do przeznaczenia działki nie odpowiadają przeznaczeniu konkretnej działki w aktach prawa miejscowego, a działka, którą przedsiębiorca planował sprzedać, została w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego przeznaczona pod drogę publiczną lub poszerzenie drogi już istniejącej. Niewielu przedsiębiorców zdaje sobie sprawę z tego, że w takiej sytuacji mogą zostać wywłaszczeni ze swojej nieruchomości w całości lub części, z mocy prawa, bez konieczności prowadzenia w tym zakresie odrębnego postępowania. W takiej sytuacji zamiast zyskać, przedsiębiorca doprowadzi do sytuacji, w której z jednej strony utraci część lub całość nieruchomości, a z drugiej wytyczone działki sąsiadujące z drogą publiczną mogą stracić na wartości.
Droga nie musi istnieć
Opisane konsekwencje będą grozić przedsiębiorcy, który przed złożeniem wniosku o dokonanie podziału nie przeprowadzi wnikliwej analizy planowanego przeznaczenia swojej nieruchomości. Może się bowiem okazać się, że choćby część nieruchomości objętej wnioskiem wydzielona jest w planach miejscowych pod drogę publiczną lub jej poszerzenie. Co istotne, nie jest przy tym konieczne, aby droga publiczna już istniała, ponieważ pod pojęciem „wydzielenia pod drogę publiczną" należy rozumieć samo przeznaczenie gruntu na taki cel w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego czy w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Z mocy prawa
Tak wydzielone działki przechodzą odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. W przypadku gdy nieruchomość znajdowała się w użytkowaniu wieczystym, prawo to wygasa w stosunku do działek wydzielonych pod drogi publiczne z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne.
Dlatego też, aby jak najpełniej zabezpieczyć swoje interesy, przed złożeniem wniosku o dokonanie podziału nieruchomości przedsiębiorca powinien sprawdzić nie tylko faktyczne, ale i planowane przeznaczenie całej nieruchomości objętej wnioskiem. Brak weryfikacji jej przeznaczenia może się bowiem okazać dla przedsiębiorcy fatalny w skutkach.