Skrzynki mailowe firm dostępne dla profesjonalnych partnerów w obrocie

W związku z nowelizacją ustawy – Prawo telekomunikacyjne, która weszła w życie 21 stycznia 2013 r., zmienił się art. 10 ust. 1 ustawy z 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (dalej: u.s.d.e.). W praktyce oznacza to zmianę regulacji dotyczących przesyłania niezamówionych informacji handlowych drogą elektroniczną, czyli tzw. spamu.

Przed nowelizacją art. 10 ust. 1 u.s.d.e. wywoływał problemy interpretacyjne. Zakazywał bowiem rozsyłania niezamówionych informacji handlowych drogą elektroniczną bez zgody odbiorcy. Nie precyzował jednak, o jakiego odbiorcę chodzi – czy tylko o osoby fizyczne czy również o osoby prawne, takie jak na przykład spółki prawa handlowego. W przypadku poczty elektronicznej skutkowało to całkowitym zakazem przesyłania informacji handlowych bez uzyskania zgody odbiorcy >patrz ramka.

Zmiana prowadzi do rozwiania tych wątpliwości poprzez wyraźne wskazanie, że zakaz wynikający z art. 10 ust. 1 u.s.d.e. dotyczy wyłącznie oznaczonego odbiorcy będącego osobą fizyczną.

Jakie skutki

W uzasadnieniu ustawy nowelizacyjnej, zmieniającej brzmienie art. 10 ust. 1 u.s.d.e., ustawodawca zwrócił uwagę, że zmiana ma na celu ograniczenie regulacji tylko do osób fizycznych, a jednocześnie umożliwienie kontaktów dwustronnie profesjonalnych – biznesowych, które ze względu na dotychczasowe (sprzed nowelizacji) problemy interpretacyjne  w zakresie uprzedniej zgody profesjonalnego podmiotu na przesłanie informacji handlowych poprzez zamieszczenie adresu poczty elektronicznej na stronie internetowej, są utrudnione.

W rzeczywistości zmiana art. 10 ust. 1 u.s.d.e. spowodować może masowe wysyłanie niezamówionych informacji handlowych na firmowe adresy mailowe, umieszczone na stronie www przedsiębiorstwa, bez uzyskiwania wcześniejszej zgody. Do tej pory firmowe skrzynki zalewane były mailowymi prośbami o zgodę na przesłanie oferty. W wyniku wprowadzonych zmian zasypywane będą zapewne nie zapytaniami, ale ofertami – często o dużych rozmiarach, co zapewne powodować będzie ich zapełnianie.

Ułatwienie dla usługodawców

Nowelizacja art. 10 ust. 1 u.s.d.e. z pewnością ułatwi dotarcie usługodawców do klientów. Jednak z czasem skutek może być odwrotny od zamierzonego. Może dojść do tego, że osoby sprawdzające firmową skrzynkę nie będą zwracały uwagi na maile, których tytuły będą wskazywały na jakąkolwiek ofertę handlową.

W uzasadnieniu ustawy nowelizacyjnej ustawodawca wskazał jednak, że odpowiedni poziom ochrony podmiotów innych niż osoby fizyczne gwarantuje art. 172 ustawy – Prawo telekomunikacyjne – mający zastosowanie w działalności marketingowej dotyczącej nie tylko usług telekomunikacyjnych. Przepis ten zakazuje wykorzystywania automatycznych systemów wywołujących (bez ludzkiej ingerencji, o masowym charakterze) do celów marketingu bezpośredniego, chyba że odbiorca uprzednio wyraził na to zgodę.

Zgoda nie może być domniemana

W ocenie ustawodawcy art. 172 ustawy – Prawo telekomunikacyjne w wystarczający sposób chroni podmioty inne niż osoby fizyczne przed zjawiskiem masowego przesyłania informacji handlowych, wskazując w szczególności na fakt, że domniemanie wyrażenia zgody przez umieszczenie adresu przedsiębiorcy na stronie internetowej jest niemożliwe ze względu na brzmienie art. 174 ustawy – Prawo telekomunikacyjne, zgodnie z którym zgoda:

- nie może być domniemana lub dorozumiana z oświadczenia woli o innej treści,

- może być wyrażona drogą elektroniczną, pod warunkiem jej utrwalenia i potwierdzenia przez użytkownika,

- może być wycofana w każdym czasie, w sposób prosty i wolny od opłat.

Jak odróżnić

Analizując nowe brzmienie art. 10 ust. 1 u.s.d.e., zastanowić należy się, jak odróżnić, który odbiorca niezamówionych informacji handlowych jest odbiorcą będącym osobą fizyczną, a który nim nie jest.  W pierwszej chwili wydaje się to oczywiste. Nie ma potrzeby uzyskania wcześniejszej zgody na wysłanie pocztą elektroniczną oferty handlowej na adres e-mail: biuro@nazwafirmy.pl Natomiast zgoda jest konieczna, aby wysłać ją na prywatną skrzynkę osoby fizycznej, np. jan.kowalski@nazwapoczta.pl.

Sytuacja komplikuje się jednak w przypadku adresów firmowych, zawierających w sobie imię i nazwisko bądź samo nazwisko  konkretnej osoby. Przy założeniu, że są to osoby fizyczne należy uznać, że podlegają ochronie art. 10 ust. 1 u.s.d.e. Problematyczna może być również klasyfikacja adresów fikcyjnych, co do których z ich brzmienia trudno wywnioskować, czy należą do osoby fizycznej, czy innego podmiotu.

Brak jest jednoznacznych reguł co do sposobu właściwej klasyfikacji adresów mailowych. Dlatego w każdej sytuacji zasadna  jest analiza informacji o odbiorcy niezamówionych informacji handlowych, tak aby nie naruszyć przepisu art. 10 ust. 1 u.s.d.e. W przypadku wątpliwości najbezpieczniej wysłać pocztą elektroniczną, prośbę o wyrażenie zgody, ale w takim przypadku trzeba uważać, aby sama prośba nie zawierała w sobie informacji handlowych.

Zdaniem autora

Dariusz Prymon, prawnik w Kancelarii Prawnej Jerzy T. Pieróg

Po wejściu w życie nowelizacji  Prawa telekomunikacyjnego warto odpowiedzieć na pytanie: kto najwięcej straci na zmianie przepisów dotyczących przesyłania niezamówionych informacji handlowych? Oczywiste jest, że zmiana stanowi problem dla odbiorców niebędących osobami fizycznymi, do których napływać będą tego typu informacje i których skrzynki mailowe zapewne zalewane będą megabajtami niezamówionych ofert. Wydaje się, że stracić może również branża marketingowa, a w szczególności firmy zajmujące się prowadzeniem kampanii mailingowych. Firmy takie tworzą ogromne bazy mailingowe – legalnie gromadząc dane użytkowników, nie naruszając ich praw. Faktem jest natomiast, że po zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, każdy przedsiębiorca może bez zgody odbiorcy, niebędącego osobą fizyczną, przesłać na skrzynkę mailową niezamówioną informację handlową.

Ale czy na pewno firmy marketingowe powinny obawiać się zmian?

Zauważyć należy, że w prowadzeniu dużych akcji marketingowych za pomocą poczty elektronicznej wykorzystywane są  tzw. automatyczne systemy wywołujące. Systemy te pozwalają bez ludzkiej ingerencji na masową skalę przesyłać informacje handlowe na skrzynki mailowe odbiorców, ale zgodnie z art. 172 prawa telekomunikacyjnego, tylko za uprzednią ich zgodą.

Nowelizacja Prawa telekomunikacyjnego nie zmienia treści art. 172, co oznacza, że po zmianie przepisu art. 10 ust. 1 u.s.d.e. w odniesieniu do odbiorców niebędących osobami fizycznymi, nadal nie będzie można do takich odbiorców wysyłać informacji wygenerowanych przez automatyczne systemy wywołujące za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Ponadto w dużej części firm marketingowych efektywny email marketing oparty jest na zasadzie „permission marketingu", czyli marketingu za pozwoleniem i w ocenie wielu marketerów, tylko stosowanie tego typu standardów pozwolą na osiągnięcie wymiernych korzyści ekonomicznych.

Dlatego wydaje się, że w działalności firm marketingowych, a w szczególności tych prowadzących kampanie mailingowe na dużą skalę niewiele się zmieni – nadal będą zdobywały zgody odbiorców na przesyłanie informacji handlowych.

Co mówił artykuł 10 u.s.d.e.

1. Zakazane jest przesyłanie niezamówionej informacji handlowej skierowanej do oznaczonego odbiorcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej.

2. Informację handlową uważa się za zamówioną, jeżeli odbiorca wyraził zgodę na otrzymywanie takiej informacji, w szczególności udostępnił w tym celu identyfikujący go adres elektroniczny.

3. Działanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów ustawy, o której mowa w art. 9 ust. 3 pkt 1.

Co mówi dziś (po nowelizacji) art. 10 u.s.d.e.:

1. Zakazane jest przesyłanie niezamówionej informacji handlowej skierowanej do oznaczonego odbiorcy będącego osobą fizyczną za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej.

2. Informację handlową uważa się za zamówioną, jeżeli odbiorca wyraził zgodę na otrzymywanie takiej informacji, w szczególności udostępnił w tym celu identyfikują?cy go adres elektroniczny.