- fundusze własne, których wielkość powinna być dostosowana do rodzaju czynności bankowych przewidzianych do wykonywania i rozmiaru zamierzonej działalności,
- pomieszczenia z odpowiednimi urządzeniami technicznymi, należycie zabezpieczające przechowywane w banku wartości, z uwzględnieniem zakresu i rodzaju prowadzonej działalności bankowej.
Przepisy nie precyzują, o jakie urządzenia chodzi. Mamy więc tu do czynienia z szerokim zakresem interpretacyjnym Komisji Nadzoru Finansowego.
Jednocześnie spełnione muszą zostać kolejne dwa warunki:
- założyciele oraz osoby przewidziane do objęcia w banku stanowisk członków zarządu, w tym prezesa, dają rękojmię ostrożnego i stabilnego zarządzania bankiem, przy czym co najmniej dwie osoby przewidziane do objęcia w banku stanowisk członków zarządu mają wykształcenie i doświadczenie zawodowe niezbędne do kierowania bankiem oraz udowodnioną znajomość języka polskiego,
- przedstawiony przez założycieli plan działalności banku na okres co najmniej trzyletni wskazuje, że działalność ta będzie bezpieczna dla środków pieniężnych gromadzonych w banku.
Komisja Nadzoru Finansowego odstąpi, w drodze decyzji wydanej na wniosek założycieli, od wskazanego wyżej wymogu udowodnionej znajomości języka polskiego, jeżeli nie jest to niezbędne ze względów nadzoru ostrożnościowego, biorąc w szczególności pod uwagę poziom dopuszczalnego ryzyka lub zakres działalności banku.
Wniosek do komisji...
Bank w formie spółki akcyjnej i bank spółdzielczy mogą być utworzone po uzyskaniu zezwolenia KNF. Wniosek o jego wydanie kierowany do tej instytucji powinien zawierać:
- określenie nazwy i siedziby banku,
- określenie czynności bankowych, do których wykonywania bank ma być upoważniony, oraz dane o przedmiocie i zakresie zamierzonej działalności,
- dane dotyczące
– założycieli i osób przewidzianych do objęcia w banku stanowisk członków zarządu,
– kapitału założycielskiego.
...oraz plik załączników
Do wniosku załącza się ponadto:
- projekt statutu banku,
- program działalności i plan finansowy banku na okres co najmniej trzyletni,
- dokumenty dotyczące założycieli i ich sytuacji finansowej, wymagane przez Komisję Nadzoru Finansowego,
- dokumenty wymagane zgodnie z ustawą z 29 lipca 2005 o obrocie instrumentami finansowymi,
- opinię właściwych władz nadzorczych kraju siedziby wnioskodawcy, jeżeli założycielem jest bank zagraniczny.
Co w statucie
Projekt statutu powinien określać w szczególności:
- firmę, która powinna zawierać wyodrębniony wyraz „bank” i odróżniać się od nazw innych banków oraz wskazywać, czy jest to bank państwowy, bank w formie spółki akcyjnej czy bank spółdzielczy,
- siedzibę, przedmiot działania i zakres działalności banku,
- organy i ich kompetencje, ze szczególnym uwzględnieniem kompetencji członków zarządu, oraz zasady podejmowania decyzji, podstawową strukturę organizacyjną banku, zasady składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych, tryb wydawania regulacji wewnętrznych oraz tryb podejmowania decyzji o zaciągnięciu zobowiązań lub rozporządzaniu aktywami, których łączna wartość w stosunku do jednego podmiotu przekracza 5 proc. funduszy własnych,
- zasady funkcjonowania systemu kontroli wewnętrznej,
- fundusze własne oraz zasady gospodarki finansowej.
Niezbędni pełnomocnicy
Należy pamiętać, że jeżeli z wnioskiem o wydanie zezwolenia na utworzenie banku występuje więcej niż dziesięciu założycieli, są oni obowiązani ustanowić jednego – trzech pełnomocników, którzy będą ich reprezentować wobec Komisji Nadzoru Finansowego w okresie poprzedzającym wydanie zezwolenia na utworzenie banku. Pełnomocnictwo powinno być sporządzone w formie aktu notarialnego.
Jaki kapitał założycielski
Wnoszony przez założycieli banku kapitał założycielski nie może być niższy od równowartości w złotych 5 mln euro przeliczonej według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu wydania zezwolenia na utworzenie banku.
W przypadku banków spółdzielczych, których założyciele wyrazili zamiar zawarcia umowy zrzeszenia, na podstawie ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających, kapitał założycielski nie może być niższy od równowartości w złotych 1 mln euro przeliczonej według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu wydania zezwolenia na utworzenie banku.
Kapitał założycielski wnoszony w formie pieniężnej musi być wpłacony przez założycieli w walucie polskiej na rachunek bankowy w banku krajowym, otwarty w celu dokonania wpłat na kapitał założycielski banku.
Część kapitału założycielskiego może być wniesiona w formie wkładów niepieniężnych w postaci wyposażenia i nieruchomości, jeśli będą one bezpośrednio przydatne w prowadzeniu działalności bankowej.
Wartość wnoszonych wkładów niepieniężnych nie może przekraczać 15 proc. kapitału założycielskiego. Komisja Nadzoru Finansowego może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wyrazić zgodę na przekroczenie limitu, o którym mowa powyżej.
Kapitał założycielski banku nie może pochodzić z pożyczki lub kredytu, lub źródeł nieudokumentowanych.
Krok ostatni
Bank może rozpocząć działalność po uzyskaniu zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego. Z wnioskiem o wydanie zezwolenia na rozpoczęcie przez bank działalności występuje zarząd banku.
Zezwolenie na rozpoczęcie przez bank działalności wydaje się po stwierdzeniu, że bank:
- jest należycie przygotowany organizacyjnie do rozpoczęcia działalności,
- zgromadził w całości kapitał założycielski,
- dysponuje odpowiednimi warunkami do przechowywania środków pieniężnych i innych wartości, z uwzględnieniem zakresu i rodzaju prowadzonej działalności bankowej,
- spełnia inne warunki określone w decyzji o wydaniu zezwolenia na utworzenie banku.
Brak zgody
KNF nie wyda zezwolenia na utworzenie banku, jeżeli nie zostały spełnione wymagania obowiązujące przy tworzeniu banków lub zamierzona jego działalność naruszałaby przepisy prawa, interesy klientów albo nie gwarantowałaby bezpieczeństwa gromadzonych w banku środków lub gdy przepisy prawa obowiązujące w miejscu siedziby lub zamieszkania założyciela bądź jego powiązania z innymi podmiotami mogłyby uniemożliwić skuteczne sprawowanie nadzoru nad bankiem.
Komentuje Piotr Rogowiecki, ekspert Pracodawcy RP
Wymogi w zakresie kapitału założycielskiego sprawiają, że założenie banku nie jest proste. Natomiast sama procedura, którą trzeba przeprowadzić w Komisji Nadzoru Finansowego, nie jest skomplikowana. Także wymogi, które trzeba spełnić przed rozpoczęciem działalności, są całkowicie zrozumiałe.
Trzeba pamiętać, że bank prowadzi działalność w dużej mierze na podstawie depozytów i jest instytucją zaufania publicznego. Nic więc dziwnego, że osoby, które chcą prowadzić działalność bankową, muszą mieć potencjał finansowo-organizacyjny, muszą też być odpowiednio dokładnie „prześwietlone”.
