Cały dział ósmy kodeksu pracy określa uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem. Jego przepisy skupiają się na ochronie kobiet w ciąży i przywilejach osób zatrudnionych, którym dopiero co urodziło się dziecko.
Jednym z nielicznych przepisów adresowanych wprost do osób mających dzieci w wieku szkolno-przedszkolnym jest art. 188 kodeksu pracy. Zgodnie z nim pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do lat 14 przysługują w ciągu roku kalendarzowego dwa dni zwolnienia na opiekę z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Prawo do wolnego przysługuje niezależnie od stażu zakładowego czy pracowniczego. Z uprawnienia tego może skorzystać pracownik niezależnie od tego, czy jego dzieci mają zapewnioną ciągłą opiekę, np. niepracującego małżonka.
Aby dostać wolne, wystarczy złożyć w firmie oświadczenie o posiadaniu dzieci. Co ważne, dwa dni przysługują na wszystkie dzieci łącznie. Nie jest więc tak, że rodzic piątki dzieci co roku będzie miał dziesięć dodatkowych dni wolnych od pracy. Dni wolne niewykorzystane w danym roku przepadają i nie przechodzą na rok następny.
Dni na opiekę należą się tylko jednemu małżonkowi. Dopuszcza się możliwość, by oboje skorzystali po jednym dniu, muszą jednak złożyć w swoich firmach oświadczenia w tej sprawie. Pracodawca ma obowiązek udzielić zwolnienia w terminie wskazanym przez zainteresowanego, jednak powinien on, na ile to możliwe, uprzedzić firmę, że będzie chciał wziąć wolne na opiekę.
Może się zdarzyć, że ktoś szybko wykorzysta dni na opiekę, a okoliczności sprawią, iż nie będzie mógł przyjść z powodu konieczności osobistej opieki nad dzieckiem. Czasem taka absencja może być usprawiedliwiona. Mówi o tym rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.
