- przepisy prawa państwa innego niż państwo członkowskie mające zastosowanie do co najmniej jednej osoby fizycznej lub prawnej, z którą wnioskodawca ma bliskie powiązania, lub trudności związane z egzekwowaniem tych przepisów uniemożliwiałyby skuteczne wykonywanie nadzoru nad krajową instytucją płatniczą.
Biura usług płatniczych
Zdecydowanie mniejsze wymagania muszą spełnić przedsiębiorcy decydujący się na prowadzenie działalności w ramach biura usług płatniczych. Podmioty te są uprawnione jedynie do świadczenia usługi przekazu pieniężnego. Działalność ta jest regulowana w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Może być wykonywana po uzyskaniu wpisu do rejestru.
W przypadku biur usług płatniczych średnia całkowitej kwoty transakcji płatniczych z poprzednich 12 miesięcy wykonanych przez biuro, w tym przez agentów, nie może przekraczać kwoty 500 tys. euro miesięcznie. Pod groźbą kary finansowej właściciel biura musi zgłaszać przypadki każdego przekroczenia tego poziomu. Kara ta nie może przekroczyć 500 zł za każdy dzień opóźnienia i nie może być większa niż 100 tys. zł.
Osoba zarządzająca biurem nie może być prawomocnie skazana za przestępstwo: przeciwko obrotowi gospodarczemu, przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, o którym mowa w art. 165a kodeksu karnego (finansowanie terroryzmu) lub skarbowe.
Biuro usług płatniczych ma obowiązek ochrony środków otrzymanych od użytkowników w celu wykonania transakcji. Może zrobić to według swojego uznania przez zawarcie umowy gwarancji: bankowej albo ubezpieczeniowej. Zamiast tego może zawrzeć umowę ubezpieczenia. Taka umowa powinna przewidywać wypłatę przez gwaranta (bank) lub zakład ubezpieczeń pieniędzy w przypadku, gdy nie będzie w stanie zrobić tego biuro usług płatniczych.
Biuro musi złożyć oryginał dokumentu potwierdzającego zawarcie pierwszej umowy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej albo pierwszej umowy ubezpieczenia w KNF w terminie siedmiu dni od dnia zawarcia takiej umowy. Obowiązek zawarcia umowy powstaje nie później niż w dniu poprzedzającym rozpoczęcie wykonywania transakcji. W razie zwłoki KNF może nałożyć na biuro karę pieniężną sięgającą do 500 zł za każdy dzień opóźnienia. Nie może ona być większa niż 100 tys. zł.
Dolna granica gwarancji lub ubezpieczenia w okresie nie dłuższym niż 12 miesięcy wynosi 0,6 proc. całkowitej rocznej kwoty transakcji płatniczych wykonanych przez biuro usług płatniczych. W każdym przypadku nie może ona być mniejsza niż równowartość 1200 euro.
Odpowiedzialność karna
Dopełnienie formalności jest ważne także dlatego, że właścicielom instytucji płatniczych za niewykonanie lub nienależyte wykonanie transakcji grozi nie tylko odpowiedzialność cywilna, ale także karna.
Osoba, która prowadzi działalność w zakresie świadczenia usług płatniczych bez spełnienia prawnych wymagań, które pozwalają jej na uzyskanie statusu dostawcy, podlega grzywnie do 5 mln zł, karze pozbawienia wolności do lat dwóch albo obu karom łącznie. Tej samej karze podlega ten, kto nie będąc uprawniony, używa w nazwie lub do określenia wykonywanej działalności gospodarczej albo w reklamie określeń: usługi płatnicze, biuro usług płatniczych albo instytucja płatnicza. Są to zatem podobne sankcje prawne, jakie występują przy prowadzeniu nielegalnej działalności bankowej.
Przestępstwem jest również zawieranie umów o usługę płatniczą w imieniu dostawcy lub na jego rzecz, gdy osoba działa bez upoważnienia otrzymanego od dostawcy. Za taki czyn grozi kara grzywny do 3 mln zł, kara pozbawienia wolności do lat dwóch albo obie kary łącznie. Natomiast jeżeli ktoś przekazuje sfałszowane informacje do KNF, to może zostać ukarany grzywną do 1 mln zł albo karą pozbawienia wolności do lat dwoch albo tymi karami łącznie.
W celu ochrony interesów podmiotów korzystających z usług płatniczych ustawodawca zdecydował również, że przestępstwem jest ujawnianie informacji dotyczących takich podmiotów. Za taki czyn grozi kara grzywny do 500 tys. zł albo kara pozbawienia wolności do lat dwóch albo obie te kary łącznie.
Rodzaje działalności
Usługi płatnicze to działalność polegająca m.in. na:
- przyjmowaniu wpłat gotówki i dokonywaniu wypłat gotówki z rachunku płatniczego oraz wszelkie działania niezbędne do prowadzenia rachunku,
- wykonywaniu transakcji płatniczych, w tym transferu środków pieniężnych na rachunek płatniczy u dostawcy użytkownika lub u innego dostawcy:
– przez wykonywanie usług polecenia zapłaty, w tym jednorazowych poleceń zapłaty, – przy użyciu karty płatniczej lub podobnego instrumentu płatniczego, – przez wykonywanie usług polecenia przelewu, w tym stałych zleceń;
- wydawaniu instrumentów płatniczych;
- zawieraniu umów z przedsiębiorcami o przyjmowanie zapłaty przy użyciu instrumentów płatniczych;
- świadczeniu usługi przekazu pieniężnego;
- wykonywaniu transakcji płatniczych, w przypadku których zgoda płatnika na wykonanie transakcji udzielana jest przy użyciu urządzenia telekomunikacyjnego, cyfrowego lub informatycznego, a płatność przekazywana jest jedynie pośrednikowi pomiędzy użytkownikiem zlecającym transakcję płatniczą a odbiorcą. -
podstawa prawna:
Ustawa
z 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (DzU z 2011 r. nr 199, poz. 1175 ze zm.)
Rozporządzenie ministra finansów
z 18 kwietnia 2012 r. w sprawie minimalnej sumy gwarancji bankowej i ubezpieczeniowej wymaganej w związku z wykonywaniem przez biuro usług płatniczych transakcji płatniczych wynikających z umowy o świadczenie usług płatniczych oraz terminu powstania obowiązku zawarcia umowy gwarancji (DzU z 2012 r., poz. 437)
Autor jest asesorem Prokuratury Rejonowej Warszawa-Ochota
