Za pracę w weekend pracodawca powinien udzielić wolnego

[b]Pracuję w mediach i obowiązuje mnie 40-godzinny tydzień pracy. Oczywiście jeśli zachodzi potrzeba, to pracuję dłużej i są to nadgodziny. Czy praca w sobotę i w niedzielę powinna być wynagradzana dodatkowo (bo jest to dzień świąteczny)? Czy za taką pracę należą mi się tylko nadgodziny, i to wyłącznie do odebrania jako dzień wolny (jeśli pracowałem 8 godz.)? Czy przysługuje mi rekompensata finansowa, jeśli przez trzy miesiące nie zdołam odebrać tych nadgodzin?[/b]

[b]Odpowiada - Edyta Garlicka, menedżer i radca prawny w Deloitte Legal, Pasternak i Wspólnicy Kancelaria Prawnicza sp.k.:[/b]

Jeżeli zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy pracownik ma pracować 40 godzin, w dniach do poniedziałku do piątku, to wykonywanie pracy w sobotę, jak również w niedzielę będzie podlegać regulacjom szczególnym przewidzianym w [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=B5E347C50E4D2860978BAD3D891C7A48?n=1&id=76037&wid=337521]kodeksie pracy[/link].

Oczywiście dotyczy to sytuacji, w której praca jest świadczona w te dni za zgodą i wiedzą pracodawcy, a powierzenie jej do wykonania pracownikowi wynika ze szczególnych potrzeb pracodawcy, co, jak oceniam, może mieć miejsce w przypadku pracy w mediach.

Jeżeli zaś pracownik sam zadecydował, że będzie pracował dodatkowo w te dni, bez zgody i wiedzy pracodawcy, to zastosowanie zasad rekompensaty za pracę wykonywaną w niedziele i święta może być w pewnych sytuacjach wyłączone.

Istotne jest to, że [b]w inny sposób będzie traktowana praca wykonywana w sobotę niż ta wykonywana przez pracownika w niedzielę[/b].

I tak [b]jeżeli pracownik pracował w sobotę, która ma być dla niego dniem wolnym od pracy, zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy, to przysługuje mu w zamian dzień wolny od pracy[/b], i to w terminie z nim uzgodnionym (art. 151[sup]3[/sup] k.p.).

Chodzi tu o pracę w dni wolne inne niż niedziele i święta. Dzień wolny musi zostać udzielony do końca okresu rozliczeniowego ustalonego dla danego pracownika. Jeżeli więc okres rozliczeniowy wynosi trzy miesiące, to pracownikowi musi być udzielony dzień wolny w tym terminie.

Pracodawca nie może zwolnić się z obowiązku udzielenia dnia wolnego poprzez wypłacenie na rzecz pracownika wynagrodzenia za pracę w tym dniu wraz z dodatkami za pracę w godzinach nadliczbowych.

Jeśli jednak taki dzień wolny nie zostanie udzielony, co nie powinno mieć miejsca jako stojące w sprzeczności z przepisami prawa pracy, to pracownikowi będzie przysługiwało wynagrodzenie za pracę w tym dniu oraz ewentualnie rekompensata za pracę w godzinach nadliczbowych.

[b]Pracownik ma prawo do dnia wolnego niezależnie od tego, ile godzin przepracował w wolną sobotę, nie musi przepracować pełnych 8 godzin.[/b]

Jeżeli na przykład pracuje od poniedziałku do piątku w wymiarze 8 godzin każdego dnia, a w wolną sobotę przepracował tylko 2 godziny, to i tak będzie mu przysługiwał cały dzień wolny.

Gdyby natomiast w sobotę przepracował aż 13 godzin, to oprócz dnia wolnego będzie mu przysługiwać dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.

Nieco inaczej będzie natomiast traktowana praca w niedzielę, której wykonywanie dopuszczalne jest zresztą jedynie w wyjątkowych sytuacjach, np. przy pracach użytecznych społecznie.

[b]Jeżeli pracownik wykonywał pracę w niedzielę, to pracodawca jest zobowiązany zapewnić mu dzień wolny od pracy w okresie sześciu dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli[/b] (art. 151[sup]11[/sup] k.p.), chyba że udzielenie dnia wolnego w tym terminie nie jest możliwe.

Wówczas można udzielić dnia wolnego do końca okresu rozliczeniowego (np. trzymiesięcznego okresu rozliczeniowego, jeżeli taki został ustalony dla danego pracownika).

Podobnie jak w przypadku pracy w sobotę, pracownikowi będzie przysługiwać prawo do całego dnia wolnego, niezależnie od liczby przepracowanych w niedzielę godzin.