Odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę niższe o roszczenie pracodawcy

Tak uznał Sąd Najwyższy w uchwale z 17 stycznia 2013 r. (II PZP 4/12).

Pracownik po rozwiązaniu bez wypowiedzenia umowy o pracę wystąpił do sądu rejonowego z pozwem o odszkodowanie przeciwko swojemu dotychczasowemu pracodawcy. Rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków względem pracownika (art. 55 § 1

1

k.p.). W pozwie pracownik domagał się od pracodawcy zapłaty niewiele ponad 12 tys. zł tytułem odszkodowania oraz należności z tytułu odsetek od nieterminowo wypłaconego wynagrodzenia. W toku postępowania pracodawca zgłosił zarzut potrącenia wierzytelności pracownika z własną wierzytelnością z tytułu odszkodowania za szkodę wyrządzoną mu wskutek nienależytego wykonania przez powoda obowiązków pracowniczych w wysokości ponad 9 tys. zł.

Sąd rejonowy zasądził od pracodawcy na rzecz pracownika w całości zgłoszone przez niego w pozwie roszczenie, uznając zarzut potrącenia wzajemnych wierzytelności za nieskuteczny. Sąd I instancji stanął na stanowisku, że wierzytelność przysługująca pracodawcy względem powoda nie nadawała się do potrącenia, gdyż nie została stwierdzona tytułem wykonawczym. Jednocześnie sąd rejonowy ocenił, że w analizowanej sprawie nie znajduje zastosowania art. 87 k.p., który statuuje zasadę ochrony wynagrodzenia za pracę przed potrąceniami.

W wyniku wniesienia przez pracodawcę apelacji sprawa trafiła do sądu okręgowego, który podczas jej rozpatrywania dostrzegł rozbieżności w linii orzeczniczej Sądu Najwyższego co do możliwości dokonywania potrąceń z odszkodowań przysługujących pracownikom z tytułu rozwiązania umowy o pracę (por. wyroki SN z: 12 maja 2005 r., I PK 248/05; 7 czerwca 2011 r., II PK 256/10; 6 stycznia 2009 r., II PK 117/08). W celu wyjaśnienia rozbieżności sąd II instancji zwrócił się z zagadnieniem prawnym do Sądu Najwyższego, którego przedmiotem było pytanie, czy ochronie przed potrąceniem podlega tylko wynagrodzenie za pracę, czy także odszkodowanie należne pracownikowi, o którym mowa w art. 55 § 1

1

k.p.

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przedstawionego przez sąd okręgowy 17 stycznia 2013 r. wydał przy dwóch zdaniach odrębnych uchwałę (II PZP 4/12). Na jej mocy uznał, że odszkodowanie należne pracownikowi w związku z rozwiązaniem umowy o pracę na podstawie art. 55 § 1

1

k.p. nie podlega ochronie przed potrąceniami na postawie art. 87 § 1 k.p. SN wskazał, że ochronie przed potrąceniem podlega wynagrodzenie za pracę w ścisłym rozumieniu, a więc świadczenie pracodawcy na rzecz pracownika będące zapłatą za wykonaną pracę wraz z wynagrodzeniem gwarancyjnym (np. wynagrodzeniem urlopowym i chorobowym). Odszkodowanie przysługujące pracownikowi z tytułu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy ze względu na odmienny charakter nie jest wynagrodzeniem za pracę w sensie ścisłym, w związku z czym w ocenie SN nie powinno podlegać przepisom o ochronie płac.