Umowę na czas określony menedżera ocenia się indywidualnie

Umowa na czas określony to obecnie jeden z najbardziej powszechnych i najchętniej zawieranych kontraktów o pracę, choć wielu pracowników wolałoby zamienić go na angaż bezterminowy.

Dla pracodawców umowa czasowa ma wiele zalet. Po pierwsze, umożliwia elastyczne kształtowanie relacji między pracodawcą i pracownikiem. Po drugie, pozwala dostosować strukturę zatrudnienia w firmie do warunków panujących na rynku.

Kodeks pracy nie wskazuje okoliczności uzasadniających zawarcie, jak ?i rozwiązanie umowy na czas określony w konkretnym kształcie. Dlatego pracodawcy mają wątpliwości.

W latach czy miesiącach

Niejasności dotyczą m.in. tego, na jak długo mogą zawrzeć z jednym pracownikiem umowę terminową. Czy np. cztery lata to okres, który mieści się jeszcze w akceptowalnej dla stron granicy? W jaki sposób określić maksymalną normę dla takich kontraktów?

Nie istnieje uniwersalny wzorzec, który zastosuje się w każdym wypadku. Warto jednak zwrócić uwagę na okoliczności wskazane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, które mogą pomóc w rozstrzyganiu takich wątpliwości.

Zgodnie z wyrokiem SN z 25 października 2007 r. (II PK 49/07) niedopuszczalne jest zawarcie wieloletniej umowy o pracę na czas określony z klauzulą wcześniejszego jej rozwiązania z dwutygodniowym wypowiedzeniem, chyba że co innego wynika z przepisów prawa pracy albo charakteru umowy dotyczącej wykonywania zadań oznaczonych ?w czasie bądź gdy z innych przyczyn nie narusza to usprawiedliwionego ?i zgodnego interesu obu stron stosunku pracy.

Przykład

Pan Mieczysław prowadzi firmę budowlaną. Podpisał pięcioletni kontrakt na budowę kompleksu handlowego z przyległą infrastrukturą drogową. ?Tu zawarcie z pracownikami umowy na pięć lat uzasadniają usprawiedliwione okoliczności, tj. okres, na który pracodawca zawarł kontrakt i przez który istnieje potrzeba zatrudniania załogi.

W podobnym tonie wypowiedział się SN w wyroku z 5 października ?2012 r. (I PK 79/12). W tej sprawie pracownica żądała odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy. Była zatrudniona ?u pozwanego pracodawcy na umowę o pracę na czas określony jako główna księgowa. Sąd wskazał, że pięć lat nie jest okresem tak długim dla umowy na czas określony, aby można było mówić o zawarciu umowy ?z obejściem prawa. To standardowy czas trwania umów o pracę zawieranych z kadrą menedżerską.

Zasady współżycia

Rozstrzygając zatem problem długości okresu, na który można zawrzeć umowę terminową, należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Przede wszystkim bada się, czy w danym stanie nie dochodzi do naruszenia zasad współżycia społecznego. Skoro nie ma przepisów warunkujących zawieranie umów terminowych oraz czas ich obowiązywania, to właśnie ta generalna klauzula będzie służyła sądowi jako pryzmat, przez który dokona on analizy okoliczności konkretnej sprawy.

Umowę na czas określony wolno wypowiedzieć tylko pod warunkiem wprowadzenia przez strony umowy do jej treści postanowienia przewidującego taką możliwość. Zgodnie z art. 33 k.p. zabieg taki jest dopuszczalny jedynie w umowach zawartych na dłużej niż sześć miesięcy. Klauzulę tę można wprowadzić do umowy zarówno w momencie jej zawierania, jak i w trakcie jej obowiązywania (uchwała SN z 14 czerwca 1994 r., I PZP 26/94).