Zakaz dyskryminacji: jakie zróżnicowanie sytuacji pracowników jest zakazane

Pracownik nie zgodził się z tym wyrokiem i zaskarżył go, wnosząc apelację. Jego zdaniem sąd błędnie ustalił, że skoro nie została wskazana przyczyna dyskryminacji, to nie ma podstaw do uwzględnienia powództwa. Według pracownika istnienie przyczyny dyskryminacji mogłoby mieć znaczenie tylko przy ustaleniu, czy doszło do naruszenia zasady niedyskryminacji. Natomiast sąd I instancji powinien ocenić, czy w wyniku zróżnicowania jego wynagrodzenia złamano zasadę równości.

Sąd apelacyjny uznał, że sąd I instancji prawidłowo rozróżnił zasadę równych praw pracowników wyrażoną w art. 112 k.p. od zasady niedyskryminacji z art. 113 k.p. W konsekwencji trafnie ustalił, że odszkodowanie przewidziane w art. 183d k.p. należałoby się pracownikowi tylko wtedy, gdyby pracodawca naruszył zasadę niedyskryminacji.

Anna Wijkowska, radca prawny w Kancelarii Prawa Pracy Wojewódka i Wspólnicy sp.k.

Trudno nie zgodzić się z rozstrzygnięciem sądu apelacyjnego. W rozumieniu z art. 113 k.p. dyskryminacją nie jest każde nierówne traktowanie danej osoby lub grupy w porównaniu z innymi. Jest nim takie, które występuje ze względu na ich odmienność i nie uzasadnia tego sprawiedliwość oparta na równym traktowaniu wszystkich. Inaczej mówiąc, dyskryminacją nie jest nierówne traktowanie etatowców z jakiejkolwiek przyczyny, ale zróżnicowanie ich sytuacji ze względu na odrębności, o których mówi art. 113 k.p., np. płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię. Dyskryminacja zatem oznacza zakaz gorszego traktowania nie z jakichkolwiek powodów, ale z powodów uznanych za dyskryminujące.

Nie należy utożsamiać dyskryminacji ze „zwykłym" nierównym traktowaniem. Z dyskryminacją mamy do czynienia w takim wypadku, kiedy pracownicy, mimo że tak samo wypełniają jednakowe obowiązki, traktowani są nierówno ze względu na przyczyny określone w art. 113 k.p. Jeżeli jednak nierówność nie jest podyktowana zakazanymi przez ten przepis kryteriami, można wtedy mówić tylko o naruszeniu zasady równego traktowania pracowników, a nie o naruszeniu zakazu dyskryminacji. W konsekwencji również regulacji odnoszących się do dyskryminacji nie stosuje się w przypadkach nierównego traktowania, które nie jest spowodowane przyczyną uznaną za podstawę dyskryminacji. Tym samym naruszenie zasady równego traktowania etatowców nie skutkuje odpowiedzialnością odszkodowawczą pracodawcy na mocy art. 183d k.p. Przepis ten odwołuje się bowiem do zakazu dyskryminowania w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio z przyczyn określonych w art. 183a § 1 k.p.