[b]Zwróciłem się do pracodawcy z prośbą o udzielenie mi płatnego zwolnienia z pracy na czas szkolenia związkowego, które odbędzie się pod koniec miesiąca w Spale. Wskazałem przepisy ustawy o związkach zawodowych mówiące o tzw. czynnościach doraźnych. Czy pracodawca ma obowiązek zastosować się do mojego żądania? pyta czytelnik[/b].
Zgodnie z art. 31 ust. 3 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=84007F3CE50AED28E43F0ED9283576A9?id=162202]ustawy o związkach zawodowych[/link] pracownikowi przysługuje uprawnienie do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na czas niezbędny do wykonania doraźnej czynności wynikającej z pełnionej przez niego funkcji związkowej. Uprawnienie to nie jest jednak bezwzględne. Zależy przede wszystkim od tego, czy dana czynność nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy.
Odpowiedź jest o tyle prosta, że o tej kwestii decydować będzie czas, w którym niezbędny będzie udział pracownika w danej czynności, np. w szkoleniu czy spotkaniu związkowym.
Należy jednakże podkreślić, iż ustawodawca nie zawarł w przepisach ustawy definicji doraźności. Brakuje również jednoznacznego stanowiska Sądu Najwyższego rozstrzygającego, co należy rozumieć przez czynność doraźną. Nie ulega wątpliwości, iż zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy ma służyć wykonywaniu czynności, która co do zasady ma charakter incydentalny albo jednorazowy. Przykładami takich zdarzeń będzie konieczne stawiennictwo w sądzie w charakterze pełnomocnika pracownika reprezentowanego przez organizację związkową albo udział w negocjacyjnym spotkaniu z pracodawcą w sprawie podwyżek.
Powstaje jednakże pytanie, kto ma decydować o tym, jaka czynność będzie mogła zostać zakwalifikowana jako czynność doraźna. W tym zakresie odpowiedź znajdujemy w [b]wyroku Sądu Najwyższego z 6 czerwca 2001 r. w sprawie o sygnaturze I PKN 460/00[/b]. Sąd stwierdził w nim, że o charakterze czynności, to jest o tym, czy jest ona doraźna i nie może zostać wykonana w innym czasie, nie decyduje pracodawca, ale jest to uzależnione od istnienia obiektywnych przesłanek określonych w tym przepisie. Co więcej w razie wątpliwości przesądza o tym statutowy organ organizacji związkowej. Oczywiście należy pamiętać, że powinno to być uzasadnione i przedstawione pracodawcy z możliwym wyprzedzeniem. W istocie jednak to praktyka związku zawodowego decyduje, czy uprawnienie powyższe nie jest nadużywane.
