Zwrot odprawy zniechęca do powrotu

– Nie wiem, ile osób jest w takiej sytuacji, ale z pewnością nie są to przypadki incydentalne. Sam zostałem zwolniony bezprawnie, ale nie miałbym pieniędzy na zwrot odprawy, gdybym wygrał z pracodawcą proces o przywrócenie do pracy. Przecież ludzie, zanim zostaną przywróceni, muszą z czegoś żyć. Dla sądów to nie ma znaczenia – mówi Andrzej Budzyk.

Zgodnie z [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=71BD41F6BC70BA4DADD0F4CB1993C3A9?id=169524]ustawą o zwolnieniach grupowych[/link] pracownicy otrzymują przy tym odprawę uzależnioną od stażu w firmie. Ustawowo nie może przekraczać 15-krotności płacy minimalnej, jednak zakładowe układy zbiorowe czy porozumienia wprowadzają dużo wyższe kwoty odpraw.

– Odprawa ma charakter odszkodowania za utratę pracy. Skoro osoba zostaje przywrócona, to znika powód i podstawa jej wypłaty. Pracodawca może więc się domagać zwrotu pieniędzy – mówi Henryk Michałowicz, ekspert Konfederacji Pracodawców Polskich.

[srodtytul]Gorzka wygrana[/srodtytul]

– Właśnie prowadzę taką sprawę. Pracownik otrzymał bardzo wysoką odprawę, którą musiał zwrócić, gdy wygrał spór z pracodawcą. Skoro sam wykazał, że nie było podstaw do zwolnienia, nie ma też podstaw do wypłaty odprawy – mówi adwokat Bartłomiej Raczkowski, Raczkowski Kancelaria Prawa Pracy.

Podstawą roszczeń pracodawców są przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu i zwrocie nienależnych świadczeń. Zgodnie z tymi przepisami osoba wzbogacona musi oddać pieniądze, jeśli powinna się liczyć z obowiązkiem zwrotu odprawy za zwolnienie grupowe.

– Skoro zwolniony z pracy w ciągu siedmiu dni od otrzymania wypowiedzenia odwołuje się do sądu pracy, to musi się liczyć z tym, że będzie musiał oddać odprawę – uważa Bartłomiej Raczkowski.

Oczywiście pracodawca nie ma obowiązku ściągnięcia od pracownika odprawy, ale często walka o zwrot ma charakter ambicjonalny. Pewnym złagodzeniem skutków zwrotu może być zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Zgodnie z art. 47 kodeksu pracy co do zasady pracodawca wypłaca takie pieniądze za dwa miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił trzy miesiące – nie więcej niż za miesiąc. Może się więc zdarzyć, że zasądzone wynagrodzenie pokryje odprawę – mówi Piotr Wojciechowski, ekspert prawa pracy.

[srodtytul]Cena etatu[/srodtytul]

Pracodawcy próbują także odzyskać odprawy od osób, które chcą wrócić do firmy, wykorzystując przepis zobowiązujący do ponownego przyjęcia zwolnionych w razie ponownego zatrudniania w tej samej grupie zawodowej, której dotknęła redukcja. Zgodnie z tym przepisem pracownik może wrócić, jeśli zgłosi taki zamiar w ciągu roku od dnia rozwiązania z nim stosunku pracy, a pracodawca ma obowiązek przyjąć go w ciągu 15 miesięcy od zwolnienia.

– Jest wiele osób, które są gotowe poświęcić odprawę za stałe zatrudnienie. Pracodawcy mogą ten fakt wykorzystać – mówi Bartłomiej Raczkowski.