Jak płacić niepełnoetatowcom za pracę po godzinach

Zatrudniona na pół etatu pracuje po cztery godziny dziennie od poniedziałku do piątku. Przed świętami pracowała jednak po 6 – 7 godzin dziennie. Jej umowa o pracę nie określa limitu godzin, po których przekroczeniu powinna ona uzyskać dodatek jak za godziny nadliczbowe. Powołując się na naruszenie przepisów o czasie pracy, domagała się zapłaty dodatków za każdą godzinę ponadwymiarowej pracy, czyli powyżej czterech godzin w ciągu doby. Pracodawca odmówił, twierdząc, że kobieta ma prawo do dodatków dopiero po przekroczeniu ośmiu godzin pracy. W świetle opisywanego orzeczenia SN ma rację.[/ramka]

[b]Skoro tzw. limit niepełnoetatowca jest elementem umowy o pracę, to zatrudniony też powinien dopilnować, aby znalazł się on w jego angażu. Jego brak nie może spowodować, że pracownik otrzyma dodatki za każdą godzinę pracy ponad wymiar.[/b]

Takie stanowisko zdaniem SN oznaczałoby, że niewpisanie klauzuli do umowy byłoby zawsze bardziej korzystne dla pracownika. Zazwyczaj bowiem ustalane w umowach limity godzin są bliższe pełnemu etatowi niż wymiarowi zatrudnienia wynikającemu z umowy. Odmienne stanowisko podważałoby więc sens art. 151 § 5 kodeksu pracy.

SN zajął się także charakterem [b]dodatkowej pracy wykonywanej przez niepełnoetatowców powyżej obowiązujących ich wymiarów etatu. Stwierdził wyraźnie, że nie jest to praca w godzinach nadliczbowych, lecz ponad ustalony w angażu wymiar czasu[/b]. Posłużył się przy tym analogią do systemu ruchu ciągłego, gdzie przedłużenie wymiaru dobowego do 12 godzin w niektórych dniach powoduje, że za pracę powyżej ósmej godziny zatrudniony otrzymuje dodatki jak za godziny nadliczbowe, chociaż nie ma ona charakteru nadliczbowej. Podkreślił, że ma to uzasadnienie w prawnej istocie pracy nadliczbowej, która z natury rzeczy wiąże się z pracą przekraczającą maksymalne normy dopuszczalne przez prawo, a przepisy jej dotyczące mają na celu ochronę pracownika przed nadmiernym wysiłkiem (por. [b]wyrok SN z 20 września 1973 r., II PR 246/73[/b]).

[i]Autor jest asystentem sędziego w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego[/i]