Wątpliwy dowód z Pegasusa

Rzecznik praw obywatelskich skierował 6 stycznia 2023 r. pismo do ministra spraw wewnętrznych i administracji, w którym odniósł się do stwierdzonych przez laboratorium Citizens Lab przypadków stosowania w Polsce oprogramowania szpiegowskiego Pegasus. Zwrócił uwagę, że w świetle standardów Konstytucji RP i prawa międzynarodowego do kontroli operacyjnej nie można wykorzystywać środków, które nie zostały wskazane w ustawie.

W polskim prawie nie ma natomiast przepisów, które dopuszczałyby wykorzystywanie programów działających jak wspomniany Pegasus. Rzecznik zauważa, że wartość dowodowa materiałów pozyskanych za pomocą tego systemu jest dyskusyjna. Włamanie się do urządzenia za pomocą Pegasusa pozwala bowiem na zmianę przechowywanych na nim plików, a ewentualnej manipulacji nimi nie da się wiarygodnie zweryfikować w sądzie. To zdaniem RPO kolejny argument za tym, by narzędzia tego nie stosować. Przejęcie całkowitej kontroli nad sprawdzanym urządzeniem sprawia, że kontrolujący organ w praktyce przejmuje pełną kontrolę nad życiem człowieka – uzyskuje bowiem dostęp do wszystkich serwisów i usług, do jakich zalogowany jest na urządzeniu jego użytkownik.