Art. 231 k.k. bezpośrednio chroni prawidłowe funkcjonowanie instytucji państwowej i samorządu terytorialnego oraz związany z tym autorytet władzy publicznej (wyrok SN z 27 października 2014 r., WA 23/14, orzecznictwo SN dostępne pod adresem www.sn.pl, poza wyraźnie wskazanymi źródłami). Z treści art. 231 § 1 k.k. wynika, że aby doszło do popełnienia określonego w nim przestępstwa, to czyn w nim określony musi być zarówno popełniony przez funkcjonariusza publicznego, jak i musi polegać na przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków, a zatem jest bezpośrednio związany z czynnościami służbowymi funkcjonariusza. Sensem tego przepisu jest to, iż funkcjonariusz podejmuje czynności służbowe bez odpowiedniej podstawy lub nie podejmuje czynności służbowych, do których był zobowiązany (postanowienie SN z 22 września 2022 r., II USK 590/21).