Za nastolatka trzeba płacić składki

- Biuro rachunkowe będzie rozliczać składki za rzemieślnika, który w ramach nauki zawodu zatrudnia uczniów szkoły zawodowej. Czy te osoby należy zgłosić do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, czy też, z uwagi na to że nie ukończyły 26 lat, należy uznać, że nie podlegają żadnym ubezpieczeniom?

– pyta czytelnik.

Uczniowie gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych oraz studenci do ukończenia 26 lat, wykonujący pracę na podstawie umowy-zlecenia, nie podlegają ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu ani obowiązkowo, ani dobrowolnie.

Natomiast pracownicy młodociani, którzy zostali zatrudnieni na umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, są w zakresie ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego traktowani jako pracownicy.

Osoba, która jest zatrudniona na podstawie stosunku pracy (w tym również pracownik młodociany), podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, czyli emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. Wynika to z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2009 r.  nr 205, poz.1585 ze zm.).

Obowiązek ubezpieczeń istnieje od dnia nawiązania do dnia ustania stosunku pracy. W tym samym okresie pracownik podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Pracownik młodociany jest zgłaszany do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZUA z kodem ubezpieczenia 01 20 xx – pracownik młodociany. Natomiast rozliczenie należnych składek następuje w raporcie rozliczeniowym ZUS RCA. Składki na ubezpieczenia społeczne są naliczane od przychodu stanowiącego podstawę wymiaru, uzyskiwanego z umowy o pracę.

Co najmniej minimum

Wynagrodzenie pracowników młodocianych ustalone jest w stosunku procentowym do przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale i wynosi:

- w pierwszym roku nauki nie mniej niż 4 proc.,

- w drugim roku nauki nie mniej niż 5 proc.,

- w trzecim roku nauki nie mniej niż 6 proc.

Tak wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (DzU nr 60, poz. 278 ze zm.).

Oczywiście pracodawca może wypłacać wynagrodzenie wyższe niż minimalne.

Naliczając składkę na ubezpieczenia zdrowotne za pracowników, należy pamiętać, że gdy jest ona wyższa od zaliczki na podatek dochodowy od  osób fizycznych, trzeba ją obniżyć do wysokości zaliczki.

Zasada ta wnika z art. 83 ust. ustawy z 27 sierpnia 2004 o  świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z  2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).

I ma oczywiście zastosowanie również do  pracowników młodocianych. Jeżeli więc pracownik młodociany otrzymuje minimalne wynagrodzenie, to zaliczka na podatek z uwagi na zbyt niski przychód nie występuje.

Wówczas naliczona składka zdrowotna jest zmniejszana do zera.

W raporcie ZUS RCA składanym za pracownika pracodawca podaje podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne ustaloną na zasadach ogólnych, czyli przychód pomniejszony o składki na  ubezpieczenia społeczne finansowane ze środków ubezpieczonego, a w pole podstawa składki na ubezpieczenie zdrowotne wpisuje 0,00.

Czytaj też:

Zobacz: