Kiedy przedsiębiorca może przejść z ZUS do KRUS

Osoby, które nie spełniają warunków określonych w art. 5a ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn. DzU z 2016 r., poz. 277; dalej: ustawa o ubezpieczeniu rolników) nie mogą, prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą, swobodnie wybierać między ZUS a ubezpieczeniem społecznym rolników. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 12 ust. 1 w związku z art. 13 pkt 4 ustawy z 13 grudnia 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2016 r., poz. 963; dalej: ustawa o sus) przedsiębiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w ZUS od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia jej zaprzestania, z wyłączeniem okresu, na który zawieszono wykonywanie działalności. Poza tym obowiązek ubezpieczeń w ZUS z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności może być wyłączony, gdy dana osoba spełni warunki określone w ustawie o ubezpieczeniu rolników.

Kilka warunków

W myśl jej art. 5a rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej trzy lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracę przy jej prowadzeniu, nadal podlega temu ubezpieczeniu w czasie prowadzenia działalności gospodarczej lub współpracy przy niej, jeżeli spełnia jednocześnie następujące warunki:

- złoży w KRUS oświadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w ciągu 14 dni od rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy niej,

- jednocześnie nadal prowadzi działalność rolniczą lub stale pracuje w gospodarstwie rolnym, obejmującym użytki rolne powyżej 1 ha przeliczeniowego lub w dziale specjalnym,

- nie jest pracownikiem i nie pozostaje w stosunku służbowym,

- nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych,

- kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekracza określonego progu (obecnie 3204 zł).

W KRUS może więc być ubezpieczony rolnik prowadzący dodatkowo pozarolniczy biznes, który bezpośrednio przed dniem jego rozpoczęcia przez co najmniej trzy lata był obowiązkowo ubezpieczony w KRUS. Równocześnie taka osoba nie może być pracownikiem, pozostawać w stosunku służbowym ani mieć prawa do emerytury lub renty.

Przykład

Pan Stanisław od 20 lat prowadzi działalność gospodarczą. Jest ubezpieczony w ZUS. Ma zamiar przejść do KRUS i tam opłacać składki. Jakie warunki musi spełnić?

Osoba prowadząca obecnie działalność gospodarczą, która chciałaby zamienić ZUS na KRUS (zakładając, że ma więcej niż 1 ha ziemi), musiałaby najpierw wyrejestrować prowadzoną dotychczas działalność gospodarczą. Następnie przez trzy lata musiałaby nieprzerwanie opłacać składki do KRUS, nie uzyskując jednocześnie dochodów z biznesu i etatu (może jednak je osiągać np. z umów o dzieło), po czym po trzech latach może zarejestrować na nowo działalność gospodarczą. Tym razem z pominięciem ZUS.

Ustalanie emerytur

Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r., którym przysługuje prawo do dwóch świadczeń z ZUS i KRUS, muszą wybrać jedno z nich. Natomiast tym, którzy nie spełniają warunków do emerytury rolniczej, a nabędą prawo do tej pracowniczej, ZUS zwiększy to świadczenie za okresy opłacania składek rolników. Będzie to po 1 proc. najniższej emerytury za każdy rok regulowania składek rolniczych.