Terminy procesowe służą sprawności postępowania, pewności sytuacji prawnej oraz stabilności rozstrzygnięć. Z drugiej strony bezwzględne związanie skutkami każdego spóźnienia mogłoby pozbawić stronę możliwości ochrony swojego interesu prawnego z powodu zdarzenia, na które nie miała wpływu.
Przywrócenie terminu jest mechanizmem, który pozwala pogodzić obie wartości. Nie ma charakteru uznaniowego: jeżeli ustawowe przesłanki zostały spełnione, organ powinien termin przywrócić. Przed przejściem do oceny winy trzeba jednak ustalić, czy termin rzeczywiście rozpoczął bieg i czy upłynął. Jeżeli decyzję doręczono wadliwie, termin do wniesienia odwołania mógł w ogóle nie rozpocząć biegu. Wtedy wniosek o jego przywrócenie jest bezprzedmiotowy.