Czy sekretarz gminy może zastąpić wójta przy wprowadzaniu zmian do uchwały budżetowej?

- Z końcem stycznia musimy wprowadzić zmiany w budżecie gminy. W projekcie zarządzenia przywołano art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy samorządowej, oraz art.: 212, 247 i 257 ustawy o finansach publicznych. Czy sekretarz gminy może zastąpić wójta w procedurze zmiany uchwały budżetowej? Ma on odpowiednie kompetencje (upoważnienie) i wieloletnie doświadczenie. Czy gdyby tak się stało, regionalna izba obrachunkowa może podważyć taką zmianę?

Analiza pytania wymaga odniesienia się do stosownych regulacji ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz do ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Czytaj też: Kto może zastępować burmistrza i w jakim zakresie

W pierwszej kolejności na uwagę zasługuje art. 30 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy o samorządzie gminnym. Wynika z niego, że do zadań wójta należy w szczególności wykonywanie budżetu. Ta prerogatywa wójta jest wyraźnie akcentowana m.in. w orzecznictwie organów nadzoru nad gospodarką finansową jednostek samorządu terytorialnego, w tym gmin. Przykładowo, odnotować można stanowisko zawarte w uchwale Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie z 4 czerwca 2014 r. (Nr KI-411/157/14). Wskazano tam: Do zadań wójta gminy, co wynika z przepisu art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, należy w szczególności wykonywanie budżetu. Wójt jest też odpowiedzialny za prawidłową gospodarkę finansową gminy na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, która również jest nierozerwalnie związana z wykonywaniem budżetu, a także z wykonywaniem innych uchwał rady gminy, w tym w sprawie wieloletniej prognozy finansowej gmin.

Odrębnej uwagi wymagają regulacje ustawy o finansach publicznych. I tak, w art. 212 ustawodawca określił elementy składowe uchwały budżetowej wskazując, że zawiera ona m. in.:

- łączną kwotę planowanych dochodów budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z wyodrębnieniem dochodów bieżących i majątkowych;

- łączną kwotę planowanych wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z wyodrębnieniem wydatków bieżących i majątkowych;

- kwotę planowanego deficytu albo planowanej nadwyżki budżetu jednostki samorządu terytorialnego wraz ze źródłami pokrycia deficytu albo przeznaczenia nadwyżki budżetu jednostki samorządu terytorialnego i inne enumeratywnie wymienione elementy;

- inne postanowienia, których obowiązek zamieszczenia w uchwale budżetowej wynika z postanowień organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego.

Z kolei, w art. 247 ust. 1 tej ustawy, postanowiono, że budżet jednostki samorządu terytorialnego wykonuje jej zarząd. Ten przepis koreluje z ww. art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym.

Nadto, jak wynika z art. 257 ustawy o finansach publicznych, w toku wykonywania budżetu zarząd może dokonywać zmian w planie dochodów i wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego polegających na zmianach planu:

- dochodów i wydatków związanych ze zmianą kwot lub uzyskaniem dotacji przekazywanych z budżetu państwa, z budżetów innych jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych;

- dochodów jednostki samorządu terytorialnego, wynikających ze zmian kwot subwencji w wyniku podziału rezerw subwencji ogólnej;

- wydatków jednostki samorządu terytorialnego w ramach działu w zakresie wydatków bieżących, z wyjątkiem zmian planu wydatków na uposażenia i wynagrodzenia ze stosunku pracy, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej;

- dochodów i wydatków jednostki samorządu terytorialnego związanych ze zwrotem dotacji otrzymanych z budżetu państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego.

Szczegółowa analiza treści ww. regulacji nie pozostawia jednak wątpliwości, że sekretarz gminy nie posiada kompetencji do podpisywania zmian uchwały budżetowej gminy. Mało tego, do tego typu działań wójt nie może nawet wspomnianego sekretarza skutecznie upoważnić.

Na potwierdzenie słuszności ww. tezy, można przykładowo przywołać uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2018 r. (Nr KI-43-140/66/18). Izba podważyła w tym orzeczeniu właśnie możliwość dokonywania zmian budżetu przez sekretarza gminy – działającego na mocy upoważnienia organu wykonawczego gminy. W argumentacji wskazano m.in. na fakt, że: W systemie prawnym przepisów powszechnie obowiązujących brak jest norm prawnej upoważniającej do delegowania powyższych kompetencji na sekretarza gminy. Wszelkie zmiany w uchwale budżetowej dokonane zarządzeniem burmistrza winny być podpisane prze organ wykonawczy. Finalnie organ nadzoru zaakcentował, że wspomniane zarządzenie wydane zostało bez podstawy prawnej.