Międzynarodowe sankcje gospodarcze nałożone na Rosję i Białoruś

Eksportujemy produkty na Białoruś. Odbiorca nie znajduje się na liście sankcji UE, ale jest objęty sankcjami USA. Czy w takiej sytuacji eksport podlega amerykańskim przepisom sankcyjnym?

USA posiada bardzo rozbudowany system sankcji. Głównym regulatorem programów sankcji w USA jest Departament Skarbu, Biuro Kontroli Aktywów Zagranicznych (OFAC). OFAC jest odpowiedzialny za koordynację przepisów dotyczących sankcji, administrowanie listą Specjalnie Oznaczonych Obywateli i Osób Zablokowanych (SDN) oraz egzekucję środków ograniczających. OFAC nakłada kary pieniężne za naruszenia, ale sankcjami karnymi zajmuje się Departament Sprawiedliwości. Departament Stanu współpracuje z OFAC, jest również kluczowym podmiotem w zakresie wytycznych dotyczących udzielania licencji i prowadzenia działalności gospodarczej przez agencje rządowe, a także odgrywa główną rolę w zarządzaniu sankcjami eksterytorialnymi („wtórnymi”). Sankcje zarządzane przez OFAC są wiążące dla podmiotów z USA lub z siedzibą w USA, natomiast co do zasady nie są wiążące dla spółek nieamerykańskich działających w UE. Wobec istniejących wyjątków od tej reguły (np. dotyczącej obrotu produktami pochodzącymi z USA lub zawierającymi komponenty wyprodukowane w USA, lub transakcji w dolarach amerykańskich) szczegółowa ocena co to tego, czy dana transakcja jest objęta zakresem przepisów sankcyjnych, powinna zostać dokonana przez kancelarię amerykańską. Jednocześnie płatności z tytułu kontraktu eksportowego z dużym prawdopodobieństwem będą rozliczane za pośrednictwem polskiego banku, a eksporter chciałby zabezpieczyć ryzyko kredytowe kontrahenta akredytywą lub ubezpieczeniem eksportowym udzielonymi przez polskie lub unijne instytucje finansowe. Zakładany schemat rozliczenia i zabezpieczenia należy możliwie szybko skonsultować z współpracującym bankiem lub zakładałem ubezpieczeń. Podmioty finansujące z reguły mogą nie być gotowe, by uczestniczyć w transakcjach niezgodnych z sankcjami nakładanymi przez USA.