Kiedy przy sporządzaniu sprawozdania należy zaangażować eksperta

Jeżeli przy sporządzaniu sprawozdania wystąpią istotne kwestie bądź szacunki wymagające specjalistycznej wiedzy, np. z zakresu szacowania rezerw aktuarialnych, wyceny nieruchomości, wycen praw autorskich, znaków towarowych, obmiarów inwentaryzacyjnych lub przepisów prawa, to najpierw musimy upewnić się czy posiadamy specjalistyczną wiedzę w tym zakresie. W przypadku, w którym nie posiadamy takiej wiedzy i nie mamy zapewnionego dostępu do niej, kierownik jednostki ma obwiązek powołania zewnętrznego eksperta w danej dziedzinie. Wynik jego pracy będzie następnie wykorzystany przez jednostkę przy sporządzaniu sprawozdania finansowego.a

Odpowiedzialność kierownika jednostki

Na kierowniku jednostki spoczywa odpowiedzialność czy osoba sporządzająca sprawozdanie finansowe i jej zespół posiadają niezbędne umiejętności, kompetencje oraz doświadczenie w zakresie wymaganej w danej sytuacji wiedzy specjalistycznej. Jeśli takiej wiedzy specjalistycznej nie posiadają, kierownik jednostki jest też odpowiedzialny za to, żeby umożliwić zespołowi dostęp do ekspertów zewnętrznych. Zatem bezpośrednio na osobie sporządzającej sprawozdanie finansowe, a pośrednio na kierowniku jednostki spoczywa odpowiedzialność za jego prawidłowość w zakresie posiadania wiedzy specjalistycznej lub zapewnienie dostępu do niej przez powołanie ekspertów zewnętrznych.

Czytaj także: Wpływ zdarzeń po dniu bilansowym na elementy sprawozdania

Podmiot może zatem zatrudniać własnych ekspertów pracujących w spółce, którzy posiadają wymagane doświadczenie i kompetencje specjalistycznie (np. z wyliczeń aktuarialnych, wycen lub danych inżynieryjnych) lub zaangażować zewnętrznych ekspertów, których wiedza specjalistyczna jest niezbędna i szczególnie istotna w zakresie prawidłowego sporządzenia sprawozdania finansowego. Niespełnienie tego obowiązku w sytuacji, w której taka specjalistyczna wiedza jest konieczna, zwiększa ryzyko istotnego zniekształcenia sprawozdania finansowego.

Zatrudnienie eksperta

Dodatkowo zauważyć należy, że osoba sporządzająca sprawozdanie finansowe nie musi być ekspertem w każdej dziedzinie, ale powinna jednak posiadać minimalną wiedzę specjalistyczną w danym zakresie, która pozwoli jej ocenić poprawność otrzymanych danych od zewnętrznych ekspertów np. w zakresie poprawności przyjętych założeń, wybranych metod wyceny, otrzymanych wyników, czy nawet procesu wyboru niezależnego zewnętrznego eksperta.

Jest to niezbędne zarówno w celu stwierdzenia, że sprawozdanie finansowe przedstawia rzetelną i jasną sytuację majątkową, finansową oraz wynik finansowy jednostki, jak również wcelu stwierdzenia, że dane przestawione przez podmiot lub niezależnych ekspertów w istotnej sprawie są przedstawione  wsposób obiektywny i prawidłowy.

Przykład

Analiza przypadku – spółka nieruchomościowa

Do szczegółowej analizy wybrano przykład sprawozdania finansowego sporządzonego przez spółkę nieruchomościową, która może wyceniać nieruchomości inwestycyjne według wartości rynkowej (godziwej) lub według zasad stosowanych dla środków trwałych. W podmiocie takim nieruchomości inwestycyjne są istotnym składnikiem sprawozdania finansowego, a ich wycena ma bezpośredni i przeważnie najważniejszych wpływ na wynik finansowy jednostki.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, przez nieruchomości inwestycje należy rozumieć aktywa posiadane przez jednostkę w celu osiągnięcia z nich korzyści ekonomicznych, wynikających z przyrostu wartości tych aktywów lub uzyskania przychodów w formie czynszu z dzierżawy, najmu lub zyskownej sprzedaż przy odpowiednim wzroście ceny.

Wycena nieruchomości inwestycyjnych w wartości rynkowej wymaga aktualizacji jej wartości co najmniej raz na koniec roku obrotowego.

Spółka wyceniając nieruchomości inwestycyjne wg zasad stosowanych dla środków trwałych, nie potrzebuje wiedzy specjalistycznej innej niż z zakresu rachunkowości. W takim wypadku nie ma potrzeby zatrudniania zewnętrznego eksperta.