Odprawa emerytalna lub rentowa to świadczenie socjalne związane z przejściem pracownika na rentę lub emeryturę. Ma na celu ułatwienie mu przystosowania się do nowych warunków życiowych. Pracodawcy mają obowiązek wypłaty odprawy pieniężnej na rzecz swoich pracowników odchodzących na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy. Obowiązek ten ma charakter jednorazowy.
Zgodnie z art. 921 k.p. pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Pracownik, który otrzymał takie świadczenie, nie może już ponownie nabyć do niego prawa.