Pracownik nie może się zrzec wynagrodzenia

Sławomir Paruch, radca prawny, partner w kancelarii Raczkowski i Wspólnicy

Zgodnie z kodeksem pracy pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia. Czynność prawna zmierzająca ?do takiego skutku jest bezwzględnie nieważna. Zakaz zrzeczenia się prawa do wynagrodzenia jest uznawany ?w orzecznictwie SN za bezwzględny (wyroki z 3 lutego 2006 r., II PK 161/05, z 2 lutego 2001 r., I PKN 225/00 oraz z 1 lutego 2000 r., I PKN 503/99).

Zrzeczenie się wynagrodzenia nie może nastąpić w drodze jakiegokolwiek oświadczenia woli pracownika. Niedopuszczalne jest też zobowiązanie się podwładnego, ?że w przyszłości nie będzie dochodził od pracodawcy zapłaty wynagrodzenia – takie pactum de non petendo stanowiłoby obejście omawianego zakazu i byłoby również nieważne (art. 58 k.c. w związku z art. 300 k.p.).

W efekcie pracownik co do zasady może dochodzić ?od pracodawcy roszczeń o zapłatę wynagrodzenia, ?nawet jeżeli wcześniej zrzekł się do niego prawa. ?W komentowanym orzeczeniu SN dopuścił jednak możliwość oceny późniejszych roszczeń zatrudnionego ?o wypłatę składnika poborów objętego nieważnym zrzeczeniem przez pryzmat art. 8 k.p. (podobne stanowisko zajmował we wcześniejszych orzeczeniach, ?np. w wyroku z 16 października 2009 r., I PK 89/09).

Oznacza to, że chociaż czynność prawna zmierzająca ?do zrzeczenia się wynagrodzenia jest bezwzględnie nieważna, to późniejsze wystąpienie z żądaniem zapłaty takiego wynagrodzenia może zostać ocenione przez sąd jako nadużycie prawa, które nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując takiej oceny, należy brać ?pod uwagę okoliczności zrzeczenia się wynagrodzenia, ?a w szczególności postawę i intencje pracownika oraz uzyskane w zamian korzyści.