Rz: Umowę o pracę zawiera się na piśmie. Jeżeli nie została przyjęta w tej formie, pracodawca powinien najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy potwierdzić pisemnie pracownikowi ustalenia co do stron umowy, jej rodzaju oraz warunków. Czy można ustnie zmienić treść angażu?
Patrycja Zawirska: Zasad niczo tak. I na ocenę w tym zakresie nie wpływają przywołane w pytaniu przepisy kodeksu pracy. Liczy się zgodny zamiar stron. Jeśli obie chcą zmienić umowę i w praktyce postępują zgodnie z ustnymi ustaleniami, dochodzi do skutecznej modyfikacji warunków pracy. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której umowa przewiduje, że wszystkie jej zmiany wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Szczegółowo do tej kwestii odniósł się Sąd Najwyższy w wyroku z 18 listopada 2014 r. (II PK 2/14).
Kiedy możliwa jest skuteczna zmiana treści angażu w sposób dorozumiany? Czy można przyjąć, że wykonywanie innej pracy niż umówiona to akceptacja nowego stanowiska pracy, mimo że podwładny cały czas sygnalizuje, że zgodzi się na awans, jeśli w ślad za nim pójdzie podwyżka płacy?
Nie. W tym przypadku nie ma mowy o zgodnej woli stron. Szef chce zmiany stanowiska i zachowania tej samej płacy. Pracownik jasno komunikuje, że godzi się na nowy rodzaj czynności jedynie pod warunkiem przyznania podwyżki. Nie doszło więc do skutecznej zmiany umowy. Taka modyfikacja nastąpiłaby, gdyby szef zaproponował nową pracę z zachowaniem tej samej płacy, a pracownik zwyczajnie przystąpiłby do poleconych czynności, bez formułowania dodatkowych warunków.
Często w umowach o pracę jest zastrzeżenie, że jakakolwiek zmiana jej treści dla swojej skuteczności wymaga formy pisemnej. Czy przy takiej konstrukcji kontraktu modyfikacja jego warunków nie będzie wiązać stron, jeśli nie zachowają zastrzeżonej formy?