Ryczałt za samochód według nowych zasad od Nowego Roku

1 stycznia 2022 r. zmienią się zasady ustalania wartości wartość pieniężnej nieodpłatnego świadczenia przysługującego pracownikowi z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych.

Nieodpłatne używanie przez pracownika samochodu służbowego do celów prywatnych wiąże się z powstaniem po stronie pracownika przychodu ze stosunku pracy (zob. art. 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy o PIT). Do poboru zaliczki na PIT od tego przychodu zobowiązany jest zakład pracy.

Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych (art. 12. ust. 1 ustawy o PIT).

Organy podatkowe przyjmują, że jeżeli pracownik, któremu został przydzielony samochód służbowy, ma prawo do wykorzystywania samochodu do celów prywatnych (nieodpłatnie), to powstaje u niego przychód z nieodpłatnych świadczeń >patrz ramka. Przychód ten należy zakwalifikować do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT, tj. do przychodów ze stosunku pracy (interpretacje dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14 sierpnia 2018 r., 0112-KDIL3-1.4011.315.2018.1.KS; z 11 lipca 2019 r., 0113-KDIPT2-3.4011.316.2019.1.M i z 31 lipca 2019 r., 0113-KDIPT2-3.4011. 336.2019.2.AC).

Jak jest do 31 grudnia br.

Stosownie do art. 12 ust. 2a ustawy o PIT, wartość pieniężną nieodpłatnego świadczenia przysługującego pracownikowi z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych ustala się w wysokości:

1) 250 zł miesięcznie – dla samochodów o pojemności silnika do 1600 cm3;

2) 400 zł miesięcznie – dla samochodów o pojemności silnika powyżej 1600 cm3.

W przypadku wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych przez część miesiąca wartość świadczenia ustala się za każdy dzień wykorzystywania samochodu do celów prywatnych w wysokości 1/30 ww. kwot (art. 12 ust. 2b ustawy o PIT).

Jak wyjaśnił dyrektor KIS z 31 lipca 2019 r. (0113-KDIPT2-3.4011.336.2019.2.AC): „(...) wartość pieniężną nieodpłatnego świadczenia przysługującego pracownikowi z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych ustala się w wysokości 250 zł miesięcznie dla samochodów o pojemności silnika do 1600 cm3 – co przy stawce podatkowej 18 proc. oznacza kwotę 45 zł miesięcznego podatku, natomiast 400 zł miesięcznie dla samochodów o pojemności silnika powyżej 1600 cm3 – czyli 72 zł miesięcznego podatku. W przypadku wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych przez część miesiąca wartość świadczenia ustalana będzie za każdy dzień wykorzystywania samochodu do celów prywatnych – w wysokości 1/30 ww. kwot. Wskazać również należy, że wartość otrzymanego świadczenia jest jednakowa dla wszystkich pracowników, bez względu na to, czy przejechali samochodem służbowym w celach prywatnych 100 km, 500 km, czy 1000 km (dojeżdżali tylko do pracy, czy np. wykorzystywali samochód w prywatnych wypadach, np. wakacyjnej podróży). (...)".

Jeżeli świadczenie przysługujące pracownikowi z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych jest częściowo odpłatne, to przychodem pracownika jest różnica pomiędzy wartością określoną w art. 12 ust. 2a albo ust. 2b ustawy o PIT i odpłatnością ponoszoną przez pracownika (art. 12 ust. 2c ustawy o PIT).

Pojazdy elektryczne i napędzane wodorem

Pojazd elektryczny to pojazd samochodowy w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wykorzystujący do napędu wyłącznie energię elektryczną akumulowaną przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania (zob. art. 2 pkt 12 ustawy z 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych; tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 110 ze zm.)

Pojazd napędzany wodorem to pojazd samochodowy w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wykorzystujący do napędu energię elektryczną wytworzoną z wodoru w zainstalowanych w nim ogniwach paliwowych (zob. art. 2 pkt 15 ww. ustawy o elektromobilności.

Organy podatkowe przyjmują, że skoro pojemność silnika w przypadku pojazdu elektrycznego wynosi zero cm3, to mieści się w przedziale do 1600 cm3 i należy przyjąć, że wartość pieniężna nieodpłatnego świadczenia przysługującego pracownikowi z tytułu wykorzystania samochodu służbowego, będącego samochodem elektrycznym, do celów prywatnych wynosi 250 zł (por. interpretację dyrektora KIS z 11 lutego 2020 r., 0114-KDIP3-2.4011.587.2019.1.JK3).

Zmiany od przyszłego roku

1 stycznia 2022 r. w wyniku wejścia w życie nowelizacji „Polski Ład" nowe brzmienie otrzymają art. 12 w ust. 2a pkt 1 i 2 ustawy o PIT.

Zgodnie ze zmienionymi przepisami, wartość pieniężną nieodpłatnego świadczenia przysługującego pracownikowi z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych ustala się w wysokości:

1) 250 zł miesięcznie – dla samochodów:

a) o mocy silnika do 60 kW,

b) stanowiących pojazd elektryczny w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 110 ze zm.) lub pojazd napędzany wodorem w rozumieniu art. 2 pkt 15 tej ustawy;

2) 400 zł miesięcznie – dla samochodów innych niż wymienione w pkt 1.

Ja czytamy w uzasadnieniu projektu nowelizacji „Polski Ład" „(...) Projekt przewiduje zmianę przyjętego wcześniej – w pkt 1 i 2 w ust. 2a art. 12 ustawy PIT – wskaźnika rozróżniającego wysokość ryczałtu określającego wartość uzyskanego przez pracownika omawianego świadczenia. Po przyjęciu zmiany, przy określaniu wysokości ryczałtu, będzie stosowany inny wskaźnik, tj. zamiast pojemności silnika, będzie brana pod uwagę moc silnika, z podziałem na do i powyżej 60 kW. Nowe brzmienie pkt 1 oznacza ponadto objęcie niższym, 250 zł ryczałtem, wprost (a nie poprzez interpretację przepisu) udostępnienia pracownikowi elektrycznego samochodu do celów prywatnych oraz samochodu napędzanego wodorem. (...)".

PRZYKŁAD:

Załóżmy że w 2022 r. pracownik spółki używa na potrzeby prywatne firmowy samochód osobowy.

Wariant I: Jest to samochód o mocy silnika do 60 kW – pracownik otrzyma ryczałt w wysokości 250 zł.

Wariant II: Jest to samochód będący pojazdem elektrycznym lub pojazdem napędzanym wodorem – pracownik otrzyma ryczałt w wysokości 250 zł. Wariant III: Jest to inny samochód – pracownik otrzyma ryczałt w wysokości 400 zł.

Przepisy art. 12 ust. 2b i 2c ustawy o PIT nie zmienią się po 1 stycznia 2022 r. Oznacza to, że nie zmienią się zasady ustalania ryczałtu w przypadku wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych przez część miesiąca i w przypadku gdy świadczenie dla pracownika jest częściowo odpłatne.

Autor jest doradcą podatkowym

Podstawa prawna:

- art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1, 2a i 2b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1128 ze zm.)

- ustawa z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (w chwili oddawania do druku tego numeru dodatku podatkowego ustawa czekała na publikację w Dzienniku Ustaw)

Nieodpłatne świadczenia

Ustawa o PIT nie definiuje pojęcia „nieodpłatne świadczenie". W praktyce przyjmuje się, że jest nim każde zdarzenie prawne i zjawisko gospodarcze, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku danej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Przysporzenie to może polegać na zwiększeniu majątku (aktywów) bądź uniknięciu jego pomniejszenia (zaoszczędzenie wydatków).

Trybunał Konstytucyjny w wyroku 8 lipca 2014 r. (K 7/13) uznał, że za przychód pracownika mogą być uznane świadczenia, które:

- zostały spełnione za zgodą pracownika (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie),

- zostały spełnione w jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść,

- korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi (nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).