CIT: nagrody i premie pracowników a koszty uzyskania przychodów przedsiębiorstwa

We wniosku o interpretację spółka wskazała, że na walnym zgromadzeniu została podjęta uchwała o przeznaczeniu części zysku netto na nagrodę z zysku dla załogi. Dodała, że w firmie obowiązuje zakładowy układ zbiorowy pracy, z którego wynika uprawnienie do udziału w nagrodzie naliczanej z zysku.

Podatniczka zapytała, czy wydatki na wypłatę nagrody z zysku (po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne oraz na Fundusz Pracy i na inne fundusze celowe utworzone na podstawie odrębnych ustaw) dla pracowników mogą zostać zaliczone do kosztów w miesiącu podjęcia uchwały. Sama uważała, że tak. Podkreśliła, że nagroda z zysku jest tzw. kosztem pracowniczym. Stanowi rodzaj wynagrodzenia za dobrze wykonaną pracę, która umożliwiła osiągnięcie dochodu. Ma ona również charakter motywacyjny i służy osiągnięciu dobrych wyników w przyszłości (w kolejnych latach podatkowych).

Innego zdania był fiskus. Jego zdaniem nie każde świadczenie na rzecz pracownika, które jest dla niego przychodem, może być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów pracodawcy. Pracodawca może bowiem zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów tylko te wydatki na rzecz pracowników, które pozostają w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą i z uzyskiwanymi przez niego przychodami. A jednocześnie wydatki te nie mogą znajdować się w katalogu wydatków niestanowiących kosztów podatkowych.

W ocenie urzędników nagrody z zysku netto, choć niewątpliwie są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą spółki, nie spełniają jednak wszystkich przesłanek do uznania ich za koszty podatkowe. Wypłaty te są bowiem elementem podziału wypracowanego przez spółkę zysku netto (po opodatkowaniu podatkiem dochodowym). Nie mają więc one charakteru kosztowego. Podział wypracowanego przez spółkę zysku netto jest dla niej podatkowo neutralny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę spółki. Sąd zajął korzystne dla niej stanowisko, posiłkując się w dużej mierze uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2015 r. (II FPS 3/15). Zgodnie z jej treścią nagrody i premie wypłacone pracownikom przez podatnika CIT z dochodu po opodatkowaniu mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Sąd przypomniał za NSA, że za koszty uzyskania przychodów należy uznać wszystkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione oraz definitywnie poniesione wydatki. Takie, których celem jest osiągnięcie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie ich źródła, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, oczywiście jeśli nie zostały wyłączone z kosztów. W jego ocenie przy takim rozumieniu pojęcia „koszty" nie budzi wątpliwości, że wszelkiego rodzaju nagrody (premie) są swoistym wynagrodzeniem za dobrze wykonaną pracę. Wynikiem tego jest osiągnięty dochód, który następnie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Jednocześnie nagrody te mają charakter motywacyjny i służą osiągnięciu dobrych wyników (przychodów) w przyszłości, w kolejnych latach podatkowych.

Sąd podkreślał, że wynagrodzenie jest przede wszystkim ekwiwalentem za wykonaną pracę. Nagrody z zysku są zatem normalnym składnikiem wynagrodzenia należnego pracownikom w zamian za wykonaną przez nich pracę. A skoro tak, to wydatki na wypłatę nagród z dochodu po opodatkowaniu mają charakter kosztowy.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 1 marca 2016 r. (I SA/Gd 1675/15).

Komentarz eksperta

Bartosz Gotowała, doradca podatkowy, senior consultant, Doradztwo Podatkowe WTS & SAJA sp. z o.o.

Przepisy ustawy o CIT wyłączają z kosztów podatkowych składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy należne od nagród i premii wypłacanych z dochodu po opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Same nagrody i premie wypłacone z dochodu po opodatkowaniu nie zostały wyłączone z kosztów podatkowych przez ustawodawcę. Mimo to organy podatkowe i część sądów administracyjnych wielokrotnie odmawiały podatnikom prawa do ujęcia w kosztach podatkowych wspomnianych nagród i premii.

Stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasługuje na aprobatę. W komentowanym orzeczeniu WSA podkreślił, że nagrody i premie wypłacane z zysku po opodatkowaniu niewątpliwie mają związek z uzyskaniem przychodu lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodu. Ponadto w przepisach ustawy o CIT brak jest podstaw do ich wyłączenia z kosztów podatkowych. Nie ma więc przeszkód, aby nagrody i premie wypłacone z zysku po opodatkowaniu mogły być zaliczone do kosztów podatkowych. WSA potwierdził również, że takie nagrody i premie mogą zostać rozpoznane w kosztach podatkowych roku, w którym zostały wypłacone – bez konieczności korygowania dochodu za poprzedni rok podatkowy.

Komentowany wyrok to kontynuacja dominującej w ostatnim czasie, korzystnej dla podatników linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Analogiczne stanowisko było już prezentowane chociażby przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 22 czerwca 2015 r. (II FPS 3/15) oraz uchwale z 1 lutego 2016 r. (II FPS 5/15).