Obniżenie ustawowych stawek amortyzacyjnych dla środków trwałych amortyzowanych metodą liniową nie pozbawia podatnika prawa do późniejszego powrotu do stawki ustawowej, ewentualnie podwyższenia obniżonej stawki, nie wyżej jednak niż do wysokości stawki ustawowej (interpretacja Izby Skarbowej w Poznaniu z 24 lutego 2014 r., ILPB4/423-457/13-2/DS).
Również podwyższenie obniżonych w analizowanym trybie stawek amortyzacyjnych jest możliwe dla wszystkich lub wybranych/pojedynczych środków trwałych (interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 8 marca 2013 r., IPPB3/423-1039/12-2/MS1).
Do jakiego poziomu
Ustawodawca nie określił minimalnego poziomu, do którego można obniżyć stawki amortyzacji podatkowej. W wydawanych interpretacjach organy podatkowe wskazują, że w przypadkach określonych w art. 16i ust. 5 ustawy o CIT i art. 22i ust. 5 ustawy o PIT, podatnik może obniżać stawki amortyzacyjne do dowolnej wysokości, w tym również bliskiej zeru dla poszczególnych (wybranych) środków trwałych (zarówno w odniesieniu do środków trwałych nowo wprowadzonych do ewidencji środków trwałych, jak i takich, które już podlegają amortyzacji), dla których przyjęto liniową metodę amortyzacji (interpretacja Izby Skarbowej w Łodzi z 10 maja 2012 r., IPTPB3/423-79/12-5/PM). Przykładowo organy podatkowe zgodziły się na obniżenie ustawowych stawek amortyzacyjnych do poziomu:
- zero proc. (interpretacja Izby Skarbowej w Łodzi z 2 października 2014 r., IPTPB3/423-232/14-2/KC),
- 0,1 proc. (interpretacja Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 19 sierpnia 2014 r., ITPB3/423-218a/14/PST),
- 1 proc. (interpretacja Izby Skarbowej w Poznaniu z 19 grudnia 2013 r., ILPB4/423-390/13-2/ŁM).
Te same zasady obowiązują w specjalnej strefie
Analogiczne zasady dotyczące zmiany obniżonych stawek amortyzacyjnych mogą być stosowane przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą na terenie specjalnej strefy ekonomicznej. Takich wyłączeń nie zawierają ani przepisy podatkowe, ani przepisy regulujące działalność w specjalnej strefie ekonomicznej (interpretacja Izby Skarbowej w Poznaniu z 20 lutego 2013 r., ILPB4/423-396/12-2/MC).
Auta o wartości ponad 20 000 euro
Obniżając stawkę amortyzacyjną samochodów osobowych, których wartość początkowa przekracza 20 000 euro, trzeba mieć na uwadze, że nie cały dokonany odpis amortyzacyjny będzie kosztem uzyskania przychodów.
Podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne w części ustalonej od wartości samochodu nieprzekraczającej równowartości 20 000 euro. Musi zatem ustalać, jaka część każdego odpisu amortyzacyjnego dotyczy wartości samochodu nieprzekraczającej równowartości 20 000 euro i tylko tę część zaliczyć do kosztów podatkowych. Pozostała część odpisu nie stanowi kosztów uzyskania przychodów.
Wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów odnosi się do każdorazowego odpisu amortyzacyjnego (tj. dokonywanego za miesiąc, kwartał lub rok), a nie do ich sumy. Podatnik nie może zatem amortyzować samochodów osobowych w taki sposób, że odpisy amortyzacyjne będą w całości zaliczane w koszty uzyskania przychodów aż do chwili, gdy łączne odpisy amortyzacyjne zaliczane w koszty uzyskania przychodów zrównają się z kwotą w złotych 20 000 euro, po czym kolejne odpisy amortyzacyjne nie będą uznawane za koszty uzyskania przychodów.
Pod rozwagę
Obniżenie stosowanych rocznych stawek amortyzacyjnych:
- na pojazdy – powinny przemyśleć firmy, które na przestrzeni kilku lat generują straty podatkowe i istnieje ryzyko, że nie zdążą potrącić straty z lat ubiegłych z dochodem podatkowym. Gdy obniżą stawki amortyzacyjne, to zmniejszą się ich koszty uzyskania przychodów. Wykazana za dany rok strata będzie mniejsza, ryzyko braku możliwości jej rozliczenia zostanie ograniczone lub nawet pojawi się dochód, z którym będzie można rozliczyć z stratę z lat ubiegłych;
- na drogie samochody osobowe – powinny przemyśleć firmy, które planują sprzedać te pojazdy np. po 2–3 latach używania. Niższe odpisy amortyzacyjne oznaczają mniejsze odpisy amortyzacyjne nieuznawane za koszt podatkowy, a w konsekwencji wyższe koszty uzyskania przychodu z tytułu sprzedaży tych środków trwałych.
— Marcin Szymankiewicz
Marcin Szymankiewicz, doradca podatkowy
Mimo że na podstawie literalnego brzmienia art. 16i ust. 5 ustawy o CIT i art. 22i ust. 5 ustawy o PIT można byłoby twierdzić – i takie stanowisko zajmują aktualnie organy podatkowe – że stawkę amortyzacyjną można obniżyć nawet do zera proc., to obniżenie do zbyt niskiego poziomu może nie pozwolić na całkowite zamortyzowanie danego środka trwałego. O ile obniżenie rocznej stawki amortyzacyjnej na samochody osobowe lub ciężarowe z 20 proc. do 12,5 lub 10 proc. nie powinno budzić wątpliwości (okres amortyzacji wydłużyłby się z 5 lat do 8 lub 10 lat), o tyle obniżenie tej stawki do poziomu 2 lub 0,5 proc. może je powodować. Okres amortyzacji wydłużyłby się wtedy do 50 lub 200 lat, a więc znacznie poza okres normalnej eksploatacji pojazdów.
Z kolei, obniżenie stawki do poziomu zero proc. oznacza faktyczną rezygnację z amortyzacji i firmy powinny raczej ostrożnie podchodzić do tej możliwości. Zastrzeżenia te są o tyle istotne, że obecnie organy podatkowe także zaznaczają, że wysokość zmienionej stawki amortyzacyjnej powinna być ustalona z uwzględnieniem okresu efektywnej użyteczności gospodarczej danego środka trwałego oraz zasad prowadzonej polityki podatkowej (interpretacja Izby Skarbowej w Katowicach z 2 października 2014 r., IBPBI/2/423-800/14/IŻ).
