W 2010 r. podatnik uzyskał pozwolenie na budowę budynku usługowo-mieszkalnego wraz z infrastrukturą techniczną. Prace budowlane zostały rozpoczęte, ale rok później przedsiębiorca uzyskał zmianę pozwolenia. W trakcie realizacji inwestycji zadecydował bowiem, że parter budynku będzie wykorzystywany w działalności opodatkowanej (własna działalność gospodarcza lub wynajem na cele użytkowe), a pierwsze piętro i przekształcone w część mieszkalną poddasze obejmą mieszkania na sprzedaż. W trakcie budowy odliczał w całości VAT od materiałów i usług budowlanych. Ostatecznie parter obejmował 33,82 proc. całej powierzchni użytkowej, a pierwsze piętro i poddasze – 66,18 proc. Mieszkania nie zostały jednak sprzedane. A ponieważ pojawiły się osoby chętne na ich wynajem, przedsiębiorca podjął decyzję o ich wynajmie na cele mieszkaniowe. Lokale niemieszkalne i mieszkalne zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych. W grudniu 2012 r. podpisano umowy na wynajem mieszkań na pierwszym piętrze i poddaszu, natomiast na parterze inwestor rozpoczął prowadzenie sklepu spożywczego.
Mężczyzna zapytał, czy zgodnie z art. 91 ust. 7a ustawy o VAT w związku ze zmianą pierwotnego przeznaczenia mieszkań (z planowanej sprzedaży na wynajem na cele mieszkaniowe) prawidłowo skorygował w deklaracji VAT-7 za styczeń 2013 r. 1/10 odliczonego w trakcie realizacji VAT, przypadającego ostatecznie na działalność zwolnioną.
Fiskus odpowiedział, że nie. Urzędnicy tłumaczyli, że w odniesieniu do zakupów związanych z budową budynku usługowo-mieszkalnego, w części dotyczącej pierwszego piętra i poddasza, które podatnik wynajął na cele mieszkaniowe, mamy do czynienia z sytuacją wskazaną w art. 91 ust. 7d ustawy o VAT. Doszło bowiem do zmiany prawa do obniżenia podatku należnego o naliczony w związku ze zmianą przeznaczenia tych części budynku. W wyniku tej zmiany towary i usługi nabyte z zamiarem wykorzystania ich do czynności, w stosunku do których przysługuje pełne prawo do obniżenia podatku, ostatecznie zostały wykorzystane do czynności zwolnionych. W ocenie fiskusa podatnik powinien jednorazowo skorygować podatek naliczony dotyczący pierwszego piętra i poddasza, wynajętych na cele mieszkaniowe (w kwocie odliczonego podatku związanego z budową tych części budynku) w deklaracji za okres, w którym wystąpiła zmiana. Czyli w deklaracji za grudzień 2012 r., kiedy mężczyzna zawarł umowy najmu mieszkań. Zawarcie umów należy rozumieć jako jednoznaczne podjęcie decyzji o zmianie przeznaczenia mieszkań.
Podatnik zaskarżył interpretację, ale WSA w Kielcach oddalił jego skargę. Przypomniał, że podatnik, po wybudowaniu lokali, te przeznaczone pierwotnie na sprzedaż wpisał do ewidencji środków trwałych wobec braku możliwości ich sprzedaży. Oznacza to, że podatek naliczony odliczał w związku z towarami nabytymi z zamiarem wykorzystania do czynności dających pełne prawo do odliczenia (sprzedaż wybudowanych lokali). A to wyczerpuje dyspozycję art. 91 ust. 7d ustawy o VAT.
Sąd podkreślił, że podatnik odliczał VAT od zakupów mających służyć czynnościom opodatkowanym, a nie wytworzeniu środka trwałego. Pierwszą czynnością, której wybudowane lokale posłużyły, była czynność zwolniona, tj. najem lokali na cele mieszkaniowe. Nie nastąpiła zmiana przeznaczenia wykorzystywanych przez podatnika środków trwałych z art. 91 ust. 7a ustawy o VAT.
