VAT od usług organizacji szkolenia: Każde świadczenie trzeba oceniać osobno

Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 9 lipca ?2014 r. (I SA/Bk 213/14).

Stan faktyczny

W grudniu 2013 r. fiskus zakwestionował spółce z branży medycznej rozliczenie VAT za cztery kwartały 2011 r. Urzędnicy nie uznali m.in. prawa do odliczenia VAT z faktur za usługi organizacji szkoleń oraz konferencji. W ich ocenie z wyjaśnień wystawców tych faktur oraz z przedłożonych specyfikacji i kosztorysów wynika, że w rzeczywistości dotyczyły one zakupu różnego rodzaju usług noclegowych i gastronomicznych.

Usługi faktycznie polegały na organizacji warsztatów tanecznych, warsztatów kulinarnych i pokazu barmańskiego, więc nie miały związku z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą. Zdaniem skarbówki prawa do odliczania nie dawały też faktury dokumentujące wydatki na zakup alkoholu, bo te nie służyły wykonywaniu czynności opodatkowanych.

Spółka nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem. Uważała, że zakwestionowane faktury dokumentują świadczenie kompleksowej usługi organizacji szkolenia. Firma podkreślała, że w jej przypadku obowiązek realizacji zadań informacyjno-szkoleniowych wynika z przepisów ustaw szczególnych, takich jak prawo farmaceutyczne, ustawa o produktach biobójczych, ustawa o wyrobach medycznych, ustawa o kosmetykach, produktach i substancjach chemicznych oraz kodeks pracy. W tym celu zatrudnia własne kadry posiadające specjalistyczne kwalifikacje oraz kompetencje potwierdzone w dużej mierze tytułami naukowymi. Szkolenia były organizowane przez pracowników spółki i zaproszonych prelegentów. Pozostałą część organizacji szkolenia spółka zlecała firmom zewnętrznym. Jej zdaniem w tym przypadku usługą główną była organizacja konferencji, natomiast pozostałe usługi (gastronomiczne, noclegowe i rozrywkowe) były jej częściami składowymi.

Spółka wskazała, że prowadzi tylko działalność opodatkowaną, a organizowane szkolenia przekładają się na spodziewany przychód. To uprawnia ją do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki na te szkolenia. Podatniczka tłumaczyła, że nabyte usługi, w tym noclegi i wyżywienie podczas szkoleń, są nierozerwalnie związane z usługą organizacji szkolenia.

Rozstrzygnięcie

Sąd w Białymstoku przyznał jednak rację urzędnikom. Po gruntownej analizie orzecznictwa europejskiego zauważył, że charakterystycznymi i podstawowymi elementami usługi polegającej na organizacji szkolenia jest opracowanie programu oraz zapewnienie wykładowców i prelegentów. Tymczasem w przypadku spornych usług zabezpieczenie programu i wykładowców należało do spółki. Gdy opracowanie programu szkolenia i zapewnienie prelegentów należało do samej spółki, a nie do podmiotów wystawiających faktury, nie można uznać, że świadczyły one kompleksowe usługi organizacji szkolenia. Podmioty te, tj. hotele i restauracje, nie specjalizowały się w organizacji szkoleń, ale właśnie w świadczeniu usług hotelowych, gastronomicznych i rozrywkowych.

Zdaniem WSA nabyte przez skarżącą usługi noclegowe i gastronomiczne wraz z pozostałymi usługami (w postaci organizacji imprez i zabiegów spa) nie są nierozerwalnie związane z usługą w zakresie organizacji szkolenia.

W analizowanych przypadkach poszczególne świadczenia nie wykazują tak ścisłego powiązania ze sobą, że tworzą jedną całość, której rozdzielenie miałoby charakter sztuczny. W ocenie sędziów przyznanie racji skarżącej prowadziłoby do niezasadnego przyznania jej korzyści podatkowej w postaci możliwości pełnego odliczenia podatku naliczonego. Nabyte usługi mają charakter odrębnych świadczeń, które podlegają odrębnemu opodatkowaniu. Podatek naliczony wynikający z ich zakupu podlega więc w każdym przypadku odrębnej ocenie odnośnie do możliwości jego odliczenia.

—oprac. Aleksandra Tarka

Aleksandra Plichta, starszy konsultant w Accreo

Wykładnia WSA jest zgodna z duchem regulacji VAT, choć nie jest korzystna dla nabywców. Już intuicyjnie można wyczuć, że działania hoteli koncentrowały się na standardowych czynnościach – niedostosowanych specyficznie do potrzeb szkolenia. Kwestie kluczowe dla uczestników leżały poza zakresem zadań hoteli. Jakiekolwiek inne miejsce i brak atrakcji raczej nie wpłynęłyby na jakość merytoryczną szkolenia. Niezrozumiałe byłoby więc rozliczenie omawianych usług w szczególny sposób.