Jak rozliczyć składki ZUS w PIT

Koniec kwietnia to termin na złożenie deklaracji PIT. Jak przedsiębiorcy mogą wykazać ?w nich składki ZUS?

Rafał Sidorowicz:

Składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe ?co do zasady pomniejszają podstawę opodatkowania. ?Ale podatnik prowadzący działalność gospodarczą może też wybrać alternatywne rozwiązanie i zaliczyć koszt zapłaconych przez siebie składek do kosztów uzyskania przychodów. Nie wolno jednak pomniejszać podstawy opodatkowania o opłacone składki na ubezpieczenia społeczne, jeśli zostały już uwzględnione w kosztach podatkowych podatnika.

Odmienne zasady rozliczenia dotyczą składki na ubezpieczenie zdrowotne. Składka zdrowotna w wysokości ?7,75 proc. podstawy wymiaru pomniejsza podatek dochodowy. W pozostałym zakresie, ?tj. 1,25 proc. podstawy wymiaru, zapłacona składka zdrowotna nie podlega odliczeniu w żadnej formie, ?nie może też zostać ujęta ?w kosztach podatkowych.

Która z tych metod jest korzystniejsza: zaliczanie składek na ubezpieczenie społeczne do kosztów czy pomniejszanie podstawy opodatkowania?

W większości przypadków wybrana opcja nie powinna wpłynąć na wysokość zobowiązania podatkowego. Należy jednak zwrócić uwagę, że w szczególnych przypadkach, np. gdy w trakcie roku podatkowego podatnik zanotował stratę, nie będzie możliwe uwzględnienie żadnych odliczeń obniżających podstawę opodatkowania, w tym odliczenia zapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Ustawa o PIT nie przewiduje również możliwości obniżenia podstawy opodatkowania ?w kolejnym roku podatkowym o kwotę składek  zapłaconych w roku poprzednim. Odmiennie wygląda sytuacja podatnika, który uwzględnił zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne w kosztach podatkowych i tym samym zwiększył poniesioną stratę bądź obniżył uzyskany dochód.

W przypadku poniesienia straty podatnik będzie uprawniony do pomniejszenia dochodu uzyskanego z tego źródła o wysokość straty ?w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, ?z zastrzeżeniem, że wysokość obniżenia w którymkolwiek ?z tych lat nie może przekroczyć 50 proc. kwoty tej straty.

Jakie są warunki odliczeń?

W rocznym zeznaniu podatkowym za 2013 r. przedsiębiorca może dokonać odliczenia składek na własne ubezpieczenia społeczne, ?o ile składki zostały zapłacone w 2013 r. na jego własne ubezpieczenia społeczne. Przykładowo, przy założeniu terminowego opłacania składek za poszczególne miesiące, podstawę opodatkowania za 2013 r. pomniejszą składki za grudzień 2012 r. – płatne w styczniu 2013 r., ?i za poszczególne miesiące 2013 r. (z wyłączeniem składek za grudzień 2013 r., gdyż składki te podlegają wpłacie ?w styczniu 2014 r.).

W przypadku nieterminowej wpłaty składek odliczenie ich nie przepada, ale będzie możliwe w rozliczeniu za rok podatkowy, w którym nastąpiła faktyczna wpłata składek.

Jak podatnik osiągający przychody i opłacający składki na ubezpieczenie społeczne ?z różnych źródeł może rozliczać składki?