Chcę zamknąć działalność gospodarczą, w której mam samochód „na firmę". Jestem czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Przy zakupie samochodu była wystawiona faktura, z której odliczony został VAT. Samochód został kupiony w 2003 r., gdy obowiązywała stawka VAT 22 proc. Co mam zrobić, aby uniknąć zapłaty podatku? – pyta czytelnik.
Przepisy dotyczące VAT przewidują obowiązek sporządzenia i opodatkowania tzw. remanentu likwidacyjnego. W ramach tego remanentu opodatkowaniu podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy (art. 14 ust. 1 ustawy o VAT), w stosunku do których podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (art. 14 ust. 4 ustawy o VAT). Obowiązek ten ciąży m.in. na podatnikach będących osobami fizycznymi, którzy zaprzestali wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu (art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT).
Według stawki 23 proc.
A zatem w przedstawionej sytuacji - zakładając, że likwidacji działalności gospodarczej towarzyszyć będzie zaprzestanie wykonywania przez podatnika czynności podlegających opodatkowaniu – podatnik będzie obowiązany do opodatkowania samochodu w ramach remanentu likwidacyjnego według stawki podstawowej 23 proc. Stawka ta będzie obowiązywać, mimo że przy zakupie samochodu VAT został naliczony według wówczas obowiązującej stawki 22 proc.
Wartość netto zaktualizowana
Nie oznacza to jednak, że będzie Pan musiał „oddać" cały VAT odliczony przy nabyciu samochodu. Podstawą opodatkowania w przypadku remanentu likwidacyjnego jest wartość towarów, podlegających spisowi z natury, ustalona zgodnie z art. 29 ust. 10 ustawy o VAT (art. 14 ust. 8 ustawy o VAT), czyli cena nabycia towarów (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy tych towarów.
Na gruncie tego przepisu – ze względu na zwrot „określone w momencie dostawy tych towarów" – dominuje stanowisko, że podstawą opodatkowania przy podlegających opodatkowaniu nieodpłatnych dostawach towarów jest ich wartość netto zaktualizowana (rynkowa), tj. taka, za którą podatnik nabyłby daną rzecz na rynku w momencie powstania obowiązku podatkowego. Takie stanowisko zajął m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 marca 2010 r. (I FSK 2147/08).
