Zmiany w VAT o 1 lipca 2011 roku

1 lipca 2011 r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – stosowane wprost, nie wymagające implementacji, stanowiące bezpośrednio źródło prawa w każdym państwie członkowskim UE. Tego samego dnia weszła w życie nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług.

Przedstawiamy w skrócie najważniejsze zmiany.

PODATNICY – STATUS ORAZ IDENTYFIKACJA

• Rolnicy ryczałtowi, podatnicy zwolnieni (zarejestrowani i niezarejestrowani) oraz osoby prawne niebędące podatnikami zachowują swój status nawet wtedy, gdy zmuszeni są do rejestracji dla potrzeb rozliczenia wyłącznie importu usług lub usług świadczonych w innym kraju członkowskim UE, dla których podatnikiem jest usługobiorca.

• Miejsce świadczenia usług:

Miejscem siedziby działalności gospodarczej podatnika jest miejsce, w którym wykonywane są funkcje naczelnego zarządu     przedsiębiorstwa – czyli: - miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem (najważniejsze kryterium), -  adres zarejestrowanej siedziby przedsiębiorstwa, - miejsce posiedzeń zarządu przedsiębiorstwa.

Miejsca siedziby działalności NIE uzasadnia wyłącznie adres pocztowy.

Stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej

– dowolne, inne niż miejsce siedziby działalności miejsce, które charakteryzuje się wystarczającą stałością oraz odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego i technicznego umożliwiającą odbiór i wykorzystanie nabywanych usług na potrzeby tego stałego miejsca prowadzenia działalności oraz świadczenie usług z tego stałego miejsca.

Stałe miejsce zamieszkania osoby fizycznej (podatnika/niepodatnika)

to adres zarejestrowany w krajowej ewidencji ludności lub innym urzędowym rejestrze, lub adres zgłoszony w urzędzie skarbowym – chyba że takie zgłoszenie nie odzwierciedla rzeczywistości (i są na to dowody).

Zwykłe miejsce pobytu danej osoby (podatnika/niepodatnika)

to miejsce, w którym ta osoba zazwyczaj mieszka, ze względu na powiązania osobiste (kryterium priorytetowe) i zawodowe.

Także dla celów rozstrzygania o obowiązku opodatkowania sprzedaży albo nabycia (importu) usług status podatnika ustala się przede wszystkim w oparciu o obiektywne kryteria podmiotowo-przedmiotowe.

• Weryfikacja statusu podatnika:

- po otrzymaniu numeru VAT od usługobiorcy: potwierdzenie ważności numeru ORAZ nazwiska/nazwy i adresu przypisanych do tego numeru (na zasadach przewidzianych w rozporządzeniu 904/2010),

- w przypadku złożenia wniosku o nadanie numeru przez usługobiorcę: dowolny dowód potwierdzający status podatnika (weryfikacja w zakresie rzetelności danych przekazanych przez usługobiorcę za pomocą zwykłych handlowych środków bezpieczeństwa),

- brak przekazania numeru przez usługobiorcę z siedzibą / miejscem zamieszkania na terenie UE jest jednoznaczny  ze stwierdzeniem statusu niepodatnika,

- status podatników spoza UE: za pomocą zaświadczenia używanego do celów zwrotu VAT w UE albo po otrzymaniu informacji od usługobiorcy o numerze identyfikacyjnym i weryfikacji w zakresie rzetelności danych przekazanych przez usługobiorcę za pomocą zwykłych handlowych środków bezpieczeństwa.

• Ustalanie stałego miejsca prowadzenia działalności – kryteria:

- charakter i zastosowanie świadczonej usługi (powinny wskazywać na przeznaczenie dla/wykorzystanie przez stałe miejsce prowadzenia działalności),

- umowa, zamówienie i numer identyfikacyjny VAT wskazujący jednoznacznie na stałe miejsce prowadzenia działalności – jako miejsce odbioru usługi,

- w razie braku możliwości ustalenia takiego miejsca na podstawie ww. kryteriów miejscem świadczenia jest miejsce siedziby/zamieszkania nabywcy.

W zakresie ustalania miejsca świadczenia przy świadczeniu usług uwzględnia się wyłącznie okoliczności występujące w momencie zajścia zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego. Wszelkie inne (późniejsze) zmiany i nowe okoliczności są bez znaczenia.

Świadczenie usług ze stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy to miejsce charakteryzuje się wystarczającą stałością oraz odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego i technicznego by umożliwić mu dokonanie dostawy towarów lub świadczenie usług, w których uczestniczy.

W razie uczestniczenia w transakcjach wewnątrzwspólnotowych (dostawach towarów, nabyciach i świadczenia usług) nabywcy towarów lub usług są zobowiązani przekazać numer identyfikacyjny VAT swoim dostawcom niezwłocznie po jego uzyskaniu.

METODY ROZLICZANIA PODATKU

• Rozporządzenie wprowadza jednolite zasady stosowania limitu dla dostaw wysyłkowych – zgodnie z tą zasadą opodatkowaniu w państwie docelowym wysyłki podlega zarówno dostawa, która powoduje przekroczenie limitu, jak i każda kolejna dostawa.

• Na prawo do opodatkowania WNT w państwie zakończenia transportu albo wysyłki towaru nie ma wpływu kwalifikacja dostawy (jako WDT lub jako dostawy krajowej) w państwie pierwotnego dokonania WDT. Wszelkie wątpliwości związane z charakterem dostawy w państwie rozpoczęcia transportu albo wysyłki towaru rozstrzyga tylko to państwo, we własnym zakresie.

• Usługi rozliczane w zależności od ich przeznaczenia na cele działalności gospodarczej lub na cele prywatne mają być opodatkowywane jednolicie, wyłącznie w jednym państwie. W tym celu:

- jeżeli usługi przeznaczone są w całości do użytku prywatnego nabywcy lub jego personelu, takiego nabywcę traktuje się jak niepodatnika,

- jeżeli jedna i ta sama usługa jest przeznaczona jednocześnie do użytku prywatnego nabywcy lub jego personelu oraz do celów działalności gospodarczej, jej miejscem opodatkowania jest kraj siedziby/miejsca zamieszkania nabywcy, ale pod warunkiem braku nadużyć.