Darowizna nie zawsze w kosztach. Kto może rozliczyć pomoc dla Ukrainy?

Tylko niektórzy podatnicy rozliczą w kosztach przekazywane dla Ukraińców rzeczy. Tak wynika z odpowiedzi Ministerstwa Finansów na pytanie „Rzeczpospolitej”.

Wątpliwości w tej sprawie zgłosił do nas jeden z czytelników. Od momentu agresji Rosji na Ukrainę wspiera ofiary wojny. Organizacjom i samorządom pomagającym Ukraińcom przekazuje różne rzeczy: artykuły spożywcze, ubrania, elektronikę. Ma dowody ich nabycia i chciałby rozliczyć wydatki w podatkowych kosztach. – Czy mogę skorzystać z tej preferencji, jeśli mam tylko przychody z etatu? – pyta.

Specustawa ogólnie...

Przypomnijmy, że wydatki na darowizny dla Ukraińców można rozliczyć w kosztach na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Wprowadziła ona do ustawy o PIT specjalny przepis (art. 52zf). Wynika z niego, że kosztem uzyskania przychodów są wydatki na nabycie bądź wytworzenie rzeczy przekazanych (w okresie od 24 lutego do 31 grudnia 2022 r.) na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom wojny na terytorium Ukrainy. Mogą to być środki czystości, ubrania, artykuły spożywcze, telefony, powerbanki czy laptopy. Obdarowanym musi być określony podmiot, np. organizacja prowadząca działalność pożytku publicznego (również ukraińska) albo jednostka samorządu terytorialnego.

Niewątpliwie art. 52zf ustawy o PIT daje możliwość rozliczenia kosztów przedsiębiorcom. Pisało o tym też Ministerstwo Finansów w komunikatach o nowych regulacjach. Ale co z pozostałymi podatnikami?

– Ani brzmienie nowego przepisu, ani umiejscowienie w ustawie o PIT nie wskazują na to, że dotyczy on tylko osób uzyskujących przychody z działalności gospodarczej. Nie wynika też z niego, że wydatki muszą być poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów – mówi Konrad Piłat, doradca podatkowy w kancelarii KNDP.

Czy oznacza to, że z nowej preferencji mogą skorzystać, poza przedsiębiorcami, także inni podatnicy pomagający Ukraińcom, np. pracownicy, wynajmujący czy zarabiający na giełdzie? O to zapytaliśmy Ministerstwo Finansów.

Czytaj więcej:

Podatki

Podwójna ulga na darowizny dla Ukraińców także w PIT

Przedsiębiorca rozliczy rzeczy przeka...

Pro

...skarbówka ogranicza

W odpowiedzi czytamy, że nowe regulacje mają zastosowanie wtedy, gdy obowiązujące przepisy nie przewidują szczególnego sposobu określania kosztów w odniesieniu do przychodów osiąganych z danego tytułu. Przykładem przychodów, dla których ustawa o PIT przewiduje szczególny sposób określania kosztów (kwotowo), są przychody ze stosunku pracy.

Oznacza to, że w tym przypadku nie ma możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych wydatków, o których mowa w art. 52zf ustawy o PIT – pisze Ministerstwo Finansów.

– Z odpowiedzi można wywnioskować, że możliwość rozliczenia kosztów dotyczy nie tylko przedsiębiorców. Wydaje się, że nową preferencję mógłby zastosować wspierający uchodźców inwestor giełdowy, wynajmujący (który rozlicza się na skali) czy osoba obracająca kryptowalutami. Nie zrobią tego, zdaniem resortu finansów, ci, którzy mają koszty określane ryczałtowo, czyli pracownicy, zleceniobiorcy, członkowie zarządów, rad nadzorczych czy zarabiający na umowach o dzieło. Nie ma jednak pewności, jak urzędy skarbowe będą interpretować nowy przepis – mówi Konrad Piłat.

Szansa na podwójną ulgę

Możliwość rozliczenia kosztów wsparcia (czyli odliczenia od przychodu) wprowadzona została przez ustawę o pomocy obywatelom Ukrainy. W ustawie o PIT jest też inna preferencja na darowizny dla ofiar wojny, polegająca na odliczeniu od dochodu. Przysługuje zarówno przedsiębiorcom (oprócz płacących liniowy PIT), jak i pracownikom, zleceniobiorcom, członkom zarządów czy zarabiającym na umowach o dzieło. Roczny limit odliczenia to 6 proc. dochodu. Żeby skorzystać z ulgi, pomoc musi być przekazana organizacji prowadzącej działalność pożytku publicznego (ale nie ukraińskiej).