Planujesz zmiany w biznesie? Wyspowiadaj się skarbówce

Spółka, która chce przebudować swój biznes i np. połączyć się z firmą z innego unijnego państwa, będzie musiała wystąpić o opinię do szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Nawet jak dostanie pozytywną, fiskus może ją skontrolować i wymierzyć podatek. Tak wynika z nowelizacji, która ma obowiązywać od 15 września.

– Konieczność spowiadania się fiskusowi jeszcze przed restrukturyzacją może znacznie ją utrudnić – mówi Michał Roszkowski, doradca podatkowy i radca prawny, partner w Accreo. Podkreśla jednak, że opiniowanie reorganizacji przez skarbówkę nie jest wymysłem polskiego ustawodawcy, tylko implementacją unijnej dyrektywy 2019/2121. Dotyczy ona przekształceń, podziałów czy połączeń dokonywanych z udziałem firm z krajów Unii Europejskiej.

Czytaj więcej:

ABC Firmy

Przekształcenia i połączenia polskich spółek na unijnych standardach

Już od 15 września 2023 r. spółki będ...

Pro

Jakie jest uzasadnienie

Przepisy o transgranicznych restrukturyzacjach trafiły przede wszystkim do Kodeksu spółek handlowych. Wynika z nich, że zarząd spółki, która chce przeprowadzić proces przekształcenia, podziału bądź połączenia, występuje do sądu rejestrowego o wydanie zaświadczenia o zgodności transakcji z polskim prawem. Składa też wniosek o opinię w sprawie podatkowych aspektów restrukturyzacji. Sąd rejestrowy przesyła go szefowi KAS. A ten sprawdza, czy celem transakcji nie jest czasem unikanie opodatkowania.

– We wniosku o opinię spółka powinna skupić się na pokazaniu ekonomicznego uzasadnienia restrukturyzacji. Załóżmy, że łączy się z firmą z Holandii. Powinna wykazać, że robi to dlatego, aby wejść ze swoimi produktami na tamtejszy rynek. Fiskus może z kolei podejrzewać, że celem połączenia jest chęć wykorzystania korzystnych podatkowo przepisów holenderskich – tłumaczy doradca podatkowy Tomasz Piekielnik.

Z regulacji wprowadzonych do ordynacji podatkowej wynika, że szef KAS wydaje opinię w ciągu miesiąca (wolno mu wydłużyć ten termin o trzy miesiące). Może też odmówić. Z jakiego powodu? Jeżeli ma „uzasadnione przypuszczenie”, że transakcja przyniesie korzyści podatkowe, a sposób działania jest sztuczny.

– Fiskus ma tu duże pole do popisu. Na pewno podejrzenia wzbudzą agresywne optymalizacje, np. przeniesienie siedziby na Cypr, gdzie mamy tylko fasadową, nieprowadzącą faktycznej działalności spółkę. Ale jeśli polski podmiot ma związane z Cyprem konkretne plany rozwoju i potrafi uzasadnić przeprowadzkę, skarbówka nie powinna rzucać kłód pod nogi – ocenia Michał Roszkowski.

Co będzie, jeśli szef KAS odmówi wydania opinii? – Nie zamyka to drogi do restrukturyzacji, bo ostateczną decyzję podejmuje sąd rejestrowy. Może mieć poważne wątpliwości, pamiętajmy jednak, że negatywne stanowisko szefa KAS nie oznacza uznania transakcji za niezgodną z prawem. Jest to tylko wyrażenie obawy, że może prowadzić do unikania opodatkowania – zaznacza Tomasz Piekielnik.

– Sąd rejestrowy nie jest związany stanowiskiem szefa KAS, nie ma tu automatyzmu. Niewątpliwie powinien jednak wziąć je pod uwagę. I obawiam się, że może nie wydać zaświadczenia o zgodności transakcji z polskim prawem. To zastopuje restrukturyzację, niewykluczone, że trzeba ją będzie zacząć od nowa – dodaje Adam Kopczyński, project manager w Innside Tax.

– Jeśli sąd rejestrowy nie wyda spółce zaświadczenia o zgodności transgranicznej transakcji z polskimi przepisami, powinna ona zmienić swe założenia i ponownie wystąpić z wnioskiem – tłumaczy z kolei Michał Roszkowski.

Tomasz Piekielnik zwraca natomiast uwagę, że odmowę wydania opinii (albo samą opinię) można zaskarżyć do sądu administracyjnego. – Oczywiście spór z fiskusem wydłuża całą operację – podkreśla.